We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Πολιτική ανυπακοή μεταξύ ηθικής και νόμου

4 0 0
27.06.2020

Όταν ξέσπασαν οι μεγάλες Black Lives Matter διαδηλώσεις στην Αμερική και την Βρετανία, ο Τραμπ αποκάλεσε τους διαμαρτυρόμενους «τρομοκράτες», «τραμπούκους», «εγκληματίες». Στη Βρετανία, η Υπουργός Εσωτερικών καταδίκασε τις χιλιάδες διαμαρτυρόμενους, που κατέβασαν το άγαλμα του αρχιδουλοκτήτη Κόλστον από την κεντρική πλατεία του Μπρίστολ, «όχλο» και «χούλιγκανς» και απαίτησε από την αστυνομία να επιβάλλει το «κράτος δικαίου» και να τιμωρήσει τους εξεγερμένους αυστηρά.

Τα έχουμε δει κι εμείς. Η κυβέρνηση και οι ‘φιλελεύθεροι’ σχολιαστές στα ΜΜΕ κατήγγειλαν την «ανομία» του όχλου και απαίτησαν βαριές τιμωρίες για την εξεγερμένη νεολαία τον Δεκέμβρη του 2008, τους Αγανακτισμένους το 2011 και όσους αντιστέκονται στον αυταρχισμό της εξουσίας. Τώρα με τον νόμο για τις διαδηλώσεις που ετοιμάζει η κυβέρνηση και που έχει πολλές ομοιότητες με την χουντική νομοθεσία, όπως εξήγησε η ΕφΣυν, η απαίτηση της μυθικής ΄σιωπηλής πλειοψηφίας΄ να αδειάσουν οι δρόμοι από διαμαρτυρόμενους γίνεται πράξη.

Ο Τραμπ έχει αναγγείλει ότι θα είναι ο υποψήφιος του ΄΄νόμου και της τάξης'’. Η Ελληνική δεξιά βρίσκονταν πάντα σ’ αυτή την πλευρά. Αλλά εκτός από περιόδους ανωμαλίας αυτή είναι η πρώτη φορά που αισθάνεται ότι μπορεί να επιβάλλει το όνειρο της: την απαγόρευση της διαμαρτυρίας, των πορειών, των αντιστάσεων.

Θέση 4. Η πολιτική ανυπακοή είναι μιά ‘επικίνδυνη ελευθερία’. Η ανυπακοή αποτελεί ύψιστη ηθική πράξη και συλλογικό πολιτικό συμβάν. Κρατάει ζωντανή την δημοκρατία και σε εγρήγορση το δίκαιο. Ο ανυπάκουος πολίτης είναι πραγματικά αυτόνομος: φέρνει τον νόμο στο δικαστήριο της ηθικής που αποφασίζει την σχέση τους.

Κοινωνικό συμβόλαιο και δημοκρατία

Αυτό που οι δεξιοί ονομάζουν «ανομία του όχλου» εξετάζεται από την πολιτική και νομική θεωρία με τον όρο «πολιτική ανυπακοή» (civil disobedience). Από την Αντιγόνη και τους αγωνιστές για τα πολιτικά και εργατικά δικαιώματα μέχρι τους ειρηνιστές, τις σουφραζέτες, τους αντιρρησίες συνείδησης και τους αγωνιστές κατά του ρατσισμού, η ανυπακοή όχι μόνο δεν σημαίνει παρανομία, αλλά είναι η εξωτερίκευση της ηθικής συνείδησης και της πολιτικής πίστης στις αρχές της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας. Η ανυπακοή αποτελεί ύψιστη ηθική πράξη και μαζί ένα συλλογικό πολιτικό συμβάν. Έχει αλλάξει καθεστώτα, συντάγματα και νόμους σε όλη την παγκόσμια ιστορία.

Στις ΗΠΑ, το μαζικό κίνημα ενάντια στις ρατσιστικές διακρίσεις και στον πόλεμο του Βιετνάμ στις δεκαετίες του 1960 και 1970 οδήγησε σε δημόσιο διάλογο δικαστών και πολιτικών φιλοσόφων. Το κίνημα ξέσπασε με μια απλή πράξη ανυπακοής, όταν, το 1955, η αφροαμερικανίδα Ρόζα Παρκς αρνήθηκε να παραχωρήσει τη θέση της στο λεωφορείο σ’ έναν λευκό άντρα, όπως όριζε ο νόμος. Η Χάνα Άρεντ, ο Τζων Ρωλς, ο Ρόναλντ Ντουόρκιν και το Ανώτατο Δικαστήριο της Αμερικής συμφώνησαν ότι σε συγκεκριμένες περιστάσεις η ανυπακοή όχι μόνο επιτρέπεται αλλά επιβάλλεται – και τα δικαστήρια πρέπει να προστατεύουν τους διαμαρτυρόμενους.

Πώς καταλαβαίνει η κλασική φιλελεύθερη φιλοσοφία την ανυπακοή; Συνθέτοντας διαφορετικές απόψεις, θα λέγαμε ότι για τους φιλελεύθερους,........

© TVXS


Get it on Google Play