Yıllardır sosyal medya ve dijital dünya ile ilgili akademik çalışmalar yapıyorum ve yasal düzenlemenin gerekliliği üzerine de yazılar yazıyorum. Nihayetinde, Resmî Gazete’de yayımlanan bu tarihi yönetmelik, yıllardır akademi ve saha kürsülerinden dile getirdiğimiz sosyolojik ve pedagojik kaygıların somut bir kamu politikasına dönüştüğünü gösteriyor.

10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik ile birlikte Türkiye’de sosyal medya kullanımına, özellikle de çocukların dijital alanda korunmasına yönelik tarihi kararlar alındı. Yayımlanan düzenlemeye göre, 1 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek ve 31 Mart 2027’ye kadar uyum süreci tamamlanacak bu yeni rejim; yalnızca teknik kısıtlamalardan ibaret olmayıp dijital sosyoloji, eğitim ve kamu politikaları açısından çok katmanlı etkiler barındırmaktadır.

Sosyal medyanın toplumsal doku, gençlik ve aile yapısı üzerindeki etkilerini uzun zamandır sosyal medya sosyolojisi perspektifinden ele alıyorum. Bugün geldiğimiz noktada tartışmamız gereken mesele, çocukların sosyal medya kullanıp kullanmamasından çok daha derindir. Asıl mesele, çocukların dijital dünyayla hangi yaşta, hangi şartlarda ve ne ölçüde güvenli bir ilişki kuracağıdır. Ben bu meseleyi dijital rüşt kavramı üzerinden değerlendiriyorum.

"Dijital Rüşt" ve Derecelendirilmiş Alan Yaklaşımı

Nasıl ki gerçek hayatta çocukların yaşlarına, gelişim düzeylerine ve sorumluluk alma kapasitelerine göre belirli sınırlar koyuyorsak dijital dünyada da benzer bir yaklaşımı geliştirmek zorundayız. Çünkü çocuk artık yalnızca okulda, sokakta veya aile ortamında sosyalleşmiyor. Algoritmaların, dijital platformların ve küresel teknoloji şirketlerinin şekillendirdiği yeni bir toplumsal alanın içinde büyüyor.

Resmî Gazete’de yer alan 15 yaş altındaki çocuklara sosyal medya kullanımının yasaklanması ve mevcut hesaplarının kapatılması kararı, tam olarak bu dijital rüşt eşiğinin hukuki bir zemine oturtulmasıdır. Ancak düzenleme tek tip bir yasak anlayışı yerine, 15–17 yaş grubuna özel güvenlik ve içerik kısıtlamaları içeren esnek bir rejim getirerek gelişimsel........

© tv100