ABD ve İngiltere-Çin hattındaki kavgada İran hangi cepheye yaslanacak? |
Dünyadaki değişim ve dönüşüm sürecini anlamaya çalışırken, Londra merkezli The Economist ile ABD merkezli TIME dergilerinin kapaklarına dikkatle bakmak önemli.
TIME dergisinin “Ayetullah’tan sonra” kapağı ile The Economist’in ABD, Çin ve Rusya’nın nüfuz alanlarını çağrıştıran kapak çalışması birlikte okunduğunda, İran’a dair gelişmelerin duygusal reflekslerle değil, stratejik bir perspektifle değerlendirilmesi gerektiği görülür.
İran petrolleri üzerinden kurulan tahkim ve etki alanı oluşturma çabasını doğru analiz etmeden, sürecin nereye evrileceğine dair sağlıklı bir kanaat oluşturamayız. Enerji ve kaynak başlıklarının, ABD ve İngiltere etkisi altında yeniden şekillendirilmeye çalışıldığı da açıktır.
Büyük resme bakıldığında ABD ile İngiltere arasındaki rekabet dikkat çekiyor. Ancak İngiltere bu mücadeleyi çoğu zaman doğrudan değil, yerel ve bölgesel aktörler üzerinden yürütüyor; bunu da hesaba katmak gerekiyor.
İsrail her ne kadar bölgesel bir aparat gibi görünüyor olsa da sürecin sert ve tartışmalı yüzlerinden biri olarak öne çıkıyor. İsrail ve Siyonist yapı, ABD-İngiltere-Çin hattındaki güç mücadelesini kendi lehine çevirmeye çalışıyor. ABD ise doğrudan maliyet yüklenmeden bazı başlıkları hızlı anlaşmalarla kapatmaya,........