Diplomasi yolculuğu: Padişahlar ve cumhurbaşkanları yurt dışında... |
Harb gayesi olmaksızın memleket haricine çıkan ilk padişah Sultan Abdülaziz’dir. İkinci olarak Sultan Vahîdeddin 1922’de vatan toprakları dışına sürgün edilmiştir.
İlk padişahlardan Orhan Gazi, hanımını da alarak kayınpederi Bizans İmparatoru’nu ziyarete İstanbul’a gitmiş, beraber avlanıp ziyafetlere iştirak etmişlerdir.
Padişahlardan askerî, siyasî ve idarî bir sebep bulunmaksızın yurt içinde dolaşanların sayısı azdır. Bu o zamanın şartlarında normaldir. XVII. asır padişahlarından bazısı eski payitaht Edirne’ye gitmiş, İstanbul’un dağdağasından kaçmak için uzun zaman burada kalmıştır. Burası âdeta ikinci payitaht olmuştur.
Rafine zevkleri olan padişahlardan Sultan IV. Mehmed Edirne’den başka Çanakkale, Bolayır, Gelibolu, Bursa, İzmit, Yanbolu, Dimetoka, Filibe, Selanik, Ağriboz, Yaş gibi şehirlere gidip kaldı. Bursa’dan öteye geçmemiş, ama Rumeli’nin içlerine kadar gezmiştir.
Sultan II. Mahmud Gelibolu, Bolayır, Şarki Trakya, Rodos, Tuna, Varna’ya gitti. Çoğunu buğu gemisi denen buharlı tekne ile yaptı.
Sultan Mecid, Eser-i Cedid yatı ile 44 gün süren İzmit, Mudanya, Bursa, Gelibolu, Çanakkale, Midilli seyahati yaptı. Yine yatla Limni, Girit, Rodos, Marmaris, Bodrum, İstanköy, Kuşadası ve Sakız’a gitti. Yanında kardeşi Abdülaziz Efendi ile oğlu Murad Efendi de vardı. Edirne, Eski Zağra, Kızanlık, Gabrova, Tırnova, Ziştovi, Rusçuk, Silistre, Şumnu ve Varna’yı ziyaret etti. Rodos, Girit ve Sakız’a birkaç defa gitti. İzmir’e gitti. Vilayet merkezini Aydın’dan buraya aldırdı.
Tanzimat bürokratlarının otoriter idaresinden şikâyetçi gençler, Mısır ve Fransa’ya kaçarak hükûmet aleyhinde neşriyat yapmaya başladı. Kendilerine "Genç Osmanlılar" diyen bu gençlere, Avrupalılar "Jön Türkler" demiştir. Bu arada Rumeli’deki istiklal hareketleri yüzünden gayrimüslim tebaayla münasebetler de gergindi. Avrupa’da Türkler aleyhinde bir hava meydana gelmişti.
Sultan Abdülaziz, 1864’te imtiyazlı eyalet Mısır’ı ziyaret ederek aradaki bağların kuvvetlendirilmesine yardımcı oldu. 1867’de ise Fransa İmparatoru III. Napoléon’un Paris Sergisi’ne daveti üzerine gemiyle Avrupa seyahatine çıktı. Bu, bir Osmanlı padişahının ecnebi topraklarına, askerî maksat olmadan yaptığı ilk ve tek seyahattir.
Sultan Abdülaziz bu seyahatinde Fransa’dan başka, İtalya, Avusturya, Almanya, Belçika ve İngiltere’yi de ziyaret etmiş, hükümdarlarla görüşmüş, kendisine nişanlar takdim edilmiştir. Bu seyahat büyük sükse yapmış, Padişah sempatikliğiyle alaka toplamıştır. Böylece Rumeli’deki hadiseler sebebiyle Avrupa amme efkârındaki menfi havanın silinmesini temin etmiştir.
Süveyş Kanalı’nın açılışı münasebetiyle çok sayıda........