Kalıcı çözüm |
Türkiye'nin dünyadan kazandığı döviz ile dünyaya ödediği döviz arasındaki net fark cari dengeyi oluşturur. Yapısal olarak enerji ve ara malında dışa bağımlı olan Türkiye ekonomisi için cari denge, döviz kurlarının istikrarı, enflasyon kontrolü ve genel makroekonomik sağlık açısından en kritik göstergelerden biridir. Bizim en büyük kronik sorunumuz büyürken, ithalata ihtiyaç duymamızdır. İşte bu yüzden cari dengede ideal seviyeyi bir türlü yakalayamıyoruz. Cari açık, ülkeden döviz çıkışının girişinden fazla olduğunu gösterir. Bu açık kaliteli (doğrudan yatırım) sermaye ile finanse edilemezse döviz kurlarında yukarı yönlü baskıya yol açar. Cari açığın sürdürülebilir şekilde finanse edilemediği dönemlerde, aradaki fark Merkez Bankası tarafından karşılanır ve bu da rezervlerin erimesine yol açar. Sürekli cari açık veren bir ülke, bu açığı kapatmak için dışarıdan borçlanmak zorundadır. Yüksek dış borç ise ülkenin risk primini (CDS) artırarak borçlanma maliyetlerini yükseltir.
Peki Türk ekonomisi için ideal cari denge nasıl olmalı?.. Türkiye için ideal durum cari fazla vermek veya GSYİH'ye oranı %1-2'yi........