We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Hazıra dağ dayanmadı sonunda battı

3 2 1
08.08.2021

Pul, piyango, kurban derileri, zekât, fitre, mekteplere dağıtılan zarflar. Hesapsız para akınca kurumun imalat gibi bir çabası olmaz... THK Kayseri Tomtaş’ı batırır, Nuri Demirağ’ı batırır, Vecihi Hürkuş’u batırır, alışkanlık mı yapar ne, sonunda kendini batırır...

Bugünlerde THK hakkında yazan çizen çok, malum biz günlük münakaşalara girmiyoruz, sadece kurumun cemaziyelevvelini hatırlatalım dedik, bazı şeyler çabuk unutuluyor da... Efendim Tayyare Cemiyeti 1925’de ortaya çıkar ve maksadını “havacılık sanayii kurmak” diye anlatır halka. Piyangolar balolar tertipler, paradan yana derdi olmaz. Tek Parti devrinde politikaya soyunanlar THK'ya yakın dururlar, çünkü ikbal yolları danslı valslı Ankara gecelerinde açılır uyanıklara. TOMTAŞ (Kayseri), Alman Junkers ile yolları ayırıca tesis Tayyare Cemiyetine geçer. Ödedikleri 520 bin lira arsa bedeli bile değildir aslında. Teknolojiyi takip etmez, üretime hız katmazlar. Hava Kuvvetleri Ju A19 gibi demode uçakları görmek istemez hangarında. İş adamı Nuri Demirağ’ın tayyare imali, gök okulu gibi hayalleri vardır ve bütün servetini bu uğurda harcar. Beşiktaş’ta bir AR-GE merkezi kurar (Deniz Müzesi). Çekoslovak teknolojisi ile yaptığı Nu.D. 38 hatasız bir uçaktır, testleri başarıyla tamamlar. THK’dan yüklü bir sipariş alır ve imalata başlar. Ancak THK nedense tek taraflı olarak sözleşmeyi bozar. Yaptığı masraflar Nuri Bey’i zora sokar. İş, adliyeye intikal eder. Adamcağız CHP’li olmadığı için bitirilir. Yeşilköy’deki arazisine de (evet havaalanı) el koyarlar.

YAPARIZ EVELALLAH Vecihi Hürkuş ise bir İstiklal Savaşı gazisidir. Yeşilköy’deki Tayyare Mektebinde yetişir Osmanlı zamanında. Kafkas cephesinde bir Rus uçağını vurup düşürür, ki bu bir “ilktir” Türk havacılığında. Ancak bir başka hava muharebesinde isabet alır, sağ salim yere inmeyi başarır, düşman eline geçmesin diye tayyareyi yakar. Ruslar onu esir alır Hazar Denizi’ndeki Nargin’e (Yılanlı Ada) kapatırlar. Arnavutköy çocuğu ya buradan yüzerek kaçar. Azerbaycanlıların yardımıyla Erzurum’a kadar yürür, anlatsak sayfayı doldurur nice badirelerden sonra katılır ordumuza. Mudanya’da Yunan hava sahasını deler, ta beline kadar sarkıp tepelerine bomba atar. Vecihi Hürkuş, tayyare yapabileceğimize adı gibi inanır, geceli gündüzlü proje karalar. Nitekim Yunanlıların kaçarken bıraktıkları motorları kullanarak Vecihi K VI’yı çıkarır ortaya. İyi de havalanmasına müsaade edilmez. Sadece marşa bastığı için ceza alınca istifasını sunar. Hava Kuvvetlerinden ayrılıp Türk Tayyare Cemiyetinde çalışmaya başlar. Kurum onu Almanya’da Junkers ve Rohrbach, Fransa’da Bregue, Potez ve Henriot tesislerine yollar, bilgisi görgüsü artar. Almanlar, tayyarelerindeki eksiklerini noksanlarını gösterince hayran olurlar. Millî Müdafaa Nezareti Vecihi Bey’e, alınması düşünülen iki tayyare (Alman Ju A-35 ve Fransız Newport De Large) arasında tercihini sorar. Ju A-35’in gücünü bilmektedir, nitekim Fransız pilotla havada temsilî bir savaş yapar, adamı madara edip tezini ispatlar. Vecihi Bey Tomtaş’ta imal edilen Ju A-35’leri geliştirir, kanat içlerini benzin deposuna çevirerek menzili uzatır. Düşünün Ankara’dan........

© Türkiye


Get it on Google Play