menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Petrol şirketleri İran savaşıyla muazzam kazanç sağlıyor – ama bu boyutta bir kriz, Shell, BP ve Saudi Aramco’yu bile hazırlıyor

16 0
14.05.2026

Şu anda İran savaşından kim kazanıyor?

Petrol fiyatı yükseldiğinde, özellikle varlıklı kişiler kazanç sağlar. Yeni rakamlar bu aşırı yeniden dağıtımın boyutunu gösteriyor. Fazla kâr vergisi gereklidir.

Hormuz Boğazı şu anda dünyanın merkezi haline geliyor. ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş, bölgede ölüme, yıkıma ve çevre kirliliğine yol açarken, çatışmanın ekonomik sonuçları tüm dünyayı tehdit ediyor. Boğazdaki deniz trafiği neredeyse durmuş durumda. Ham petrol fiyatları şimdiden varil başına 100 ABD dolarının üzerine çıkmış, yıl başında ise varil başına 60 ABD dolarıydı. Benzin fiyatları yükseliyor ve havayolu şirketleri fiyat artışları duyuruyor. Petrol ithal eden ülkelerin hükümetleri, bazı AB ülkelerinin yaptığı gibi fiyatları düzenleyerek veya Sri Lanka ve Filipinler’de olduğu gibi yakıt maliyetini düşürmek amacıyla daha kısa iş haftaları uygulayarak etkileri azaltmaya çalışıyor. Ancak şimdiye kadar pek fazla tartışılmayan şey şu: Bu savaştan tam olarak kimler kâr ediyor?

2022 petrol ve gaz krizi için bir örnek sunmaktadır; bu, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle tetiklenen bu büyüklükteki en son fiyat patlamasıydı. Energy Research & Social Science dergisinde yayınlanan bir makalede, bu kazançların tam olarak nereye gittiğini izliyoruz. Bunun için çeşitli veri tabanlarından şirket paylarını ve hissedarları analizi ve böylece petrol ve gaz şirketlerinden finans sektörüne ve bireylere kadar ağları nicel olarak belirlendi. Ayrıca, aşırı kazançları önleme ve bu fiyat şoklarının kazanç ve kayıplarını daha adil bir şekilde yeniden dağıtma imkânlarının olduğunu görebiliriz.

Analiz gösteriyor: 2022 yılında, dünya genelindeki 1.195 borsada işlem gören petrol ve gaz şirketinin net kârları 916 milyar ABD dolarına yükseldi — 2016 ile 2021 yıllarının ortalamasının üç katı. Amerika........

© Turkish Forum