Kan grupları nasıl kalıtılır?
Bir kişinin kan grubu, kırmızı kan hücrelerinde bulunan antijenlerin kombinasyonuna bağlıdır:
A, A antijeninin mevcut olduğu anlamına gelir. Bu durumda, bağışıklık sistemi, B kan grubuna sahip kişilerin kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan B antijenine karşı antikor üretir.
B, B antijeninin mevcut olduğu anlamına gelir. Bu durumda, bağışıklık sistemi, A kan grubuna sahip kişilerin kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan A antijenine karşı antikor üretir.
O, ne A ne de B antijeninin mevcut olmadığı anlamına gelir. Bu durumda, bağışıklık sistemi hem A hem de B antijenlerine karşı antikor üretir.
AB, hem A hem de B antijenlerinin mevcut olduğu anlamına gelir. Bu durumda, bağışıklık sistemi ne A ne de B antijenine karşı antikor üretmez.
Her insanın annesinden ve babasından gelen iki antijeni vardır. Bu nedenle kan grupları homozigot veya heterozigot olarak da tanımlanır.
Örnek: Leyla’nın kan grubu A’dır. Kan grubu homozigottur, yani iki adet A antijenine (AA) sahiptir. Arkadaşı Harun’nun da kan grubu A’dır, ancak o heterozigottur. Bir adet A antijenine ve bir adet O antijenine (AO) sahiptir.
ABO kan grubunun kalıtımı
Çocuklarımıza hangi özelliği aktaracağımız şans eseri belirlenir. Homozigot kan grubuna sahip bir kişi aynı özelliğin iki kopyasına sahip olduğundan, yalnızca o kopyayı aktarabilir. Heterozigot kan grubuna sahip bir kişi (örneğin, A0) ise A özelliğini veya O özelliğini aktarabilir.
Kan grupları Mendel kalıtım yasalarına göre aktarılır. A ve B özellikleri birbirine eşdeğerdir. Ancak, O özelliğine baskındırlar.
Örneğin:
Örnek 1: Lela ve Harun, küçük Hasan adında bir çocuk bekliyorlar. Safkan A kan grubuna sahip olan Leyla, A alelini kesinlikle Hasan’a aktaracaktır. Kader, Harun’nun oğluna O alelini aktaracağına karar verir. A aleli O aleline baskın olduğundan, Hasan daha sonra babası gibi karışık bir şekilde A kan grubuna sahip olacaktır.
Örnek 2: Gül ve Ali de küçük Meral adında bir çocuk bekliyorlar. Gül`ün karışık B kan grubu var. Kocası Ali’in de aynı karışık B kan grubu var. Kızları Mera’nin kan grubu için birkaç olasılık var. Ancak, Gül ve Ali ikisi de kızlarına O alelini aktarırsa, Mera’nin kan grubu O olacaktır.
Burada ebeveynlerin kan gruplarının ve çocuğun olası kan gruplarının bir listesini bulacaksınız
(ebeveyn 1 ebeveyn 2 = seçenek 1, seçenek 2, seçenek 3, seçenek 4):
Rhesus faktör kalıtımı
Rhesus kan grubu sistemi, kırmızı kan hücrelerimizde bulunan çok sayıda antijen ve belirteç içerir. D belirteci bunlardan sadece biridir, ancak bir kişinin “Rhesus pozitif” veya “Rhesus negatif” olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmadığını belirler. Bir kişinin kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde D belirteci varsa, RhD pozitif (Rhesus pozitif) olarak sınıflandırılır. D belirteci yoksa, kişi RhD negatif (Rhesus negatif) olarak sınıflandırılır. Genetik biliminde, D belirtecini ifade eden gene D geni denir. D belirtecinin bir delesyon nedeniyle ifade edilmediği durumlarda, ortaya çıkan kan grubu RhD negatif (“dd”) olur.
ABO kan grubu sisteminde olduğu gibi, Mendel’in kalıtım yasaları genlerin aktarılma sırasını belirler. D özelliği, d (çekinik) özelliğine baskındır ve bu nedenle Rhesus tipini belirler. Rhesus pozitif........
