We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İşgalden Kurtarılan Azerbaycan Topraklarından

2 0 0
21.09.2021

Prof.Dr. Alaeddin Yalçınkaya

İşgalden Kurtarılan Azerbaycan Topraklarından

Geçen yıl işgalden kurtarılan Karabağ’ın yanıbaşındaki Ağdam’da gördüklerimiz, derin sevinçle göz yaşartıcı hüznün muhteşem bileşkesi olarak hafızalarda kaldı. Azerbaycan’ın Bursası diyebileceğimiz her köşesi Türk-İslam tarihi kokan, yemyeşil, verimli topraklardaki programımızın konusu 15 Eylül 1918’de, Nuri İleri Paşa komutasındaki Türk ordusunun Bakü’yü kurtarmasının sene-i devriyesiydi. Bakü’deki Şehitler Meydanında annemin amcalarının izini aradım. Üç kardeş seferberlik ilanıyla cepheye gönderilmiş. Dedem yaralı olarak eve dönebildiği halde iki kardeşinin nerede şehit olduğu bilinmiyor. Mermerler üzerindeki isimler arasında Harputluları ararken Samsun, Nevşehir, Kütahya dahil bütün vilayetlerden hatta Kudüs’ten, Saraybosna’dan isimlerle karşılaştık. Çanakkale şehtiliklerinde de Balkanlar, Orta Doğu dahil Anadolu’nun her köşesinden, Bakü’den, Derbent’ten de bir sürü şehit isimleri yok mu? Bu durum, geçmişte kanları karışmış şehitler neslinin, gelecekte ortak ülkü etrafında toplanacaklarını tescil etmektedir. Bu gerçek, Hıristiyan dünyasına yaslanan Ermenistan’ın çeyrek asır sonra terkettiği toprakları niçin yakıp yıktığını da açıklamaktadır.

Ağdam Valiliğinin ev sahipliğinde Azerbaycan Milli İlimler Akademisi ile ATAM’ın düzenlediği programda 1918’den 2020 Karabağ Savaşına, zafer sonrası sorunlara ve çözümlere dair tebliğler sunuldu. Azerbaycan ve Türkiye’den akademisyenler ve yöneticilerin katılımıyla zaferin büyüklüğünü yerinde görmek çok daha anlamlı oldu.

Bakü civarı petrol arazileri olup tarıma pek uygun değildir. Karabağ’a doğru yaklaşık yüz elli kilometreden sonra bir başka dünya ile karşılaşıyorsunuz. Akarsular, kanallar, tarlalar, pamuk deryaları, sığır, koyun sürüleri, meyve-sebzeler yanında yeşiller arasında ışıl ışıl parlayan narlar… Yaklaşık 200 kilometre boyunca Ağdam ve çevresinin ekilmemiş her köşesinden fışkıran nar ağaçları bölgenin simgesi durumundadır. İşgalden kurtarılmış yollar, araziler, harabeler arasından boy gösteren bu nimetler en azından bu yıl için ağaçlarda kalacaktır. Çünkü ağaçlardaki narlar kadar yerlere dinamitler döşenmiş.

Karabağ Hanlığının kurucusu Penah Ali Han, ilk dergahın Ağdam’da inşa etmiş. Mütevazi sarayı çevresinde........

© Turkish Forum


Get it on Google Play