İsrail, 26 Aralık 2025'te, Somaliland'ın uzun süre önce ilan ettiği bağımsızlığını resmen tanıyan ilk ülke oldu. İsrail'in motivasyonu tabii ki Somaliland'a duyduğu sempatiden değil, daha çok güvenlik ve stratejik kaygılardan kaynaklanıyor.Zira bu ülke; Somali'nin Kızıldeniz kıyılarının çoğunu kontrol ediyor ve Güney Yemen'in tam karşısında yer alıyor. Dolayısıyla Somaliland;İsrail'in İran'ın Yemen'deki vekillerine karşı çabaları için potansiyel bir “anahtar üs” konumundadır.

Somaliland, 1991 yılında Somali iç savaşının ardından tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmiş; o tarihten bu yana fiilen kendi sınırlarını kontrol eden, düzenli seçimler yapmaya çalışan, kısmi de olsa istikrarlı bir siyasal yapı inşa etmiştir. Bilindiği üzere uluslararası hukuka göre self-determination/ kendi kaderini tayin hakkı belirli koşulların oluşması halinde kullanılabilir, her kafasına esen grup bağımsızlık ilan edemez. Burada da self-determination için gerekli şartlar oluşmuş değildir dolayısıyla da Somaliland’ın bağımsızlık ilanı hukuksuzdur. Bu durum uluslararası toplum nezdinde de bu şekilde telakki edilmiştir.

Her ne kadar uluslararası hukuka aykırılığı nedeniyle uluslararası toplum tarafından tanınmasa da Somaliland, Afrika Boynuzu’nda “de facto/ fiili devlet” niteliği taşıyan en kurumsallaşmış örneklerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu durum, Somaliland’ı klasik “başarısız devlet” literatürünün biraz dışına taşımakta ve onu uluslararası ilişkiler açısından istisnai vakalardan birisi hâline getirmektedir.

Bu noktada Somaliland’in iç işleyişinde kendisine özgü bazı özellikleri de İsrail açısından işlevsel hâle gelmektedir. Somaliland’daki siyasal düzen, geleneksel klan yapıları ile modern devlet kurumlarının özgün bir sentezi üzerine kuruludur. Bu yapı, dış müdahalelere karşı görece dirençli ve yerel meşruiyeti yüksek bir yönetim modeli üretmiştir. İsrail ve Körfez müttefikleri açısından bu........

© Türkgün