Οι επιπτώσεις της συμφωνίας ΕΕ - Mercosur στον ελληνικό πρωτογενή τομέα |
Του Θέμη Μπάκα*
Η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur παρουσιάζεται ως ένα ιστορικό βήμα οικονομικής ολοκλήρωσης και ως εργαλείο ενίσχυσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. Στη σφαίρα του δημοσίου λόγου κυριαρχούν όροι όπως «ανάπτυξη», «επενδύσεις», «νέες αγορές».
Όμως, πίσω από αυτούς τους γενικούς στόχους, αναδύεται ένα κρίσιμο ερώτημα: ανάπτυξη για ποιους και με ποιο κόστος;
Για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα – έναν τομέα που ήδη δοκιμάζεται από διαδοχικές κρίσεις – η συμφωνία δεν μοιάζει με ευκαιρία, αλλά με απειλή. Απειλή για την κτηνοτροφία, για τα μικρά αγροτικά εισοδήματα, για την ίδια την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου.
Η αρχιτεκτονική της και οι δομικές ανισότητες
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur παρουσιάζεται ως ένα εκτεταμένο πλαίσιο εμπορικής συνεργασίας, με στόχο την ενίσχυση των διεθνών συναλλαγών και της οικονομικής διασύνδεσης μεταξύ δύο μεγάλων αγορών. Πίσω από τη γλώσσα της «ανάπτυξης» και της «αμοιβαίας ωφέλειας», όμως, κρύβονται κρίσιμες επιλογές που επηρεάζουν άμεσα την παραγωγική βάση των κρατών-μελών.
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur προβλέπει:
• δραστική μείωση ή κατάργηση δασμών,
• αύξηση εισαγωγών αγροτικών προϊόντων από χώρες της Mercosur,
• άνοιγμα των αγορών της Νότιας Αμερικής για ευρωπαϊκά βιομηχανικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Στο χαρτί, η συμφωνία εμφανίζεται ισορροπημένη. Στην πράξη, όμως, αγνοεί τις δομικές ανισότητες μεταξύ των δύο πλευρών. Η Ευρώπη – και ειδικά χώρες όπως η Ελλάδα – παράγει με αυστηρούς κανόνες, υψηλό κόστος και κοινωνικές δεσμεύσεις. Οι χώρες της Mercosur λειτουργούν με εντελώς διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο.
Κι αυτό δεν είναι ελεύθερος ανταγωνισμός. Είναι σύγκρουση άνισων κόσμων.
Η αντίδραση της Γαλλίας και το μήνυμα των κρατών που καταψήφισαν
Ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ξεκαθάρισε δημόσια ότι η Γαλλία θα ψηφίσει κατά της υπογραφής της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur, χαρακτηρίζοντάς την «συμφωνία άλλης εποχής», βασισμένη σε παρωχημένα........