Η νέα γέννηση της δημοκρατίας στη Λατινική Αμερική |
Το να φανταστεί κανείς το σύνολο των χωρών της Λατινικής Αμερικής να κυβερνώνται στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής τάξης, στην οποία θα γίνονται σεβαστές η ελευθερία και η ανεξαρτησία, μοιάζει να είναι ουτοπικό. Δεν θα έπρεπε. Εξάλλου, οι Λατινοαμερικανοί εγκαθίδρυσαν ακριβώς ένα τέτοιο πλαίσιο πριν από 200 χρόνια, αφού κέρδισαν την ανεξαρτησία τους από την Ισπανία και την Πορτογαλία.
Οι «πατέρες» της ηπείρου – όπως ο Αντρές Μπέλο, ο Σιμόν Μπολίβαρ, ο Χουάν Μπαουτίστα Αλμπέρντι, ο Ντομίνγκο Φαουστίνο Σαρμιέντο και ο Χοσέ Μαρία Λουίς Μόρα – εμπνεύστηκαν από τους αντίστοιχους των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τζον Ανταμς και ο Τόμας Τζέφερσον ήταν ακόμη εν ζωή όταν οι Λατινοαμερικανοί ανεξαρτητοποιήθηκαν από την Ισπανία, ενώ τα πρώτα συντάγματα στην περιοχή αναγνώριζαν δεόντως τα θεμελιώδη συστατικά στοιχεία κάθε δημοκρατίας: τον διαχωρισμό των εξουσιών, το κράτος δικαίου, τις δημοκρατικές ελευθερίες, την ελευθεροτυπία και την τακτική διενέργεια εκλογών.
Παρά το γεγονός όμως ότι ορισμένες από αυτές τις δημοκρατίες αποδείχθηκαν πιο βιώσιμες και επιτυχημένες σε σύγκριση με άλλες (όπως εκείνες της Χιλής, της Ουρουγουάης, της Κολομβίας, της Κόστα Ρίκα και, για μεγάλα χρονικά διαστήματα, της Αργεντινής), όλες τελικά αποδείχθηκαν ασταθείς και εύθραυστες. Εμφανίστηκαν πολλές ρωγμές, όχι τόσο επειδή τα ιδρυτικά ιδανικά εγκαταλείφθηκαν, αλλά εξαιτίας τριών άλλων κακόβουλων επιρροών που επικράτησαν.
Η πρώτη ήταν η........