Η ντροπή και το κρίμα
Παρακολουθώ στην ειδησεογραφία άντρες μακάριους, ώριμους, απρόσωπους, νεαρούς, βαποράκια, νταβατζήδες, και νεαρά κορίτσια νεκρά. Η πολλή αγριότητα και βία είναι προϊόντα ψυχικής απομόνωσης και αμορφωσιάς. Ανθρωποι απελπισμένοι και ανασφαλείς διαμορφώνουν κοινωνικές σχέσεις «άρρωστες» σε όλα τα επίπεδα. Βυθίζομαι σε πρωτόγνωρη θλίψη για την έλλειψη ντροπής μας ως κοινωνίας άρρωστης και καθόλου άριστης και δεν εξετάζω την ασάφεια της «αριστείας» μεταλλαγμένης σε αχρηστία.
Φέρνω στον νου παλιά αναγνώσματα. Η κλειστή, καθυστερημένη κοινωνία του Κερκυραίου Κωνσταντίνου Θεοτόκη (1872-1923) στην «Τιμή και το Χρήμα» (1914) φαινόταν εγκλωβισμένη σε αδιέξοδα και ηθικές προκαταλήψεις· γνώριζε το συμφέρον, τη συναλλαγή, ταλανιζόταν από το λαθρεμπόριο και το ρουσφέτι, αλλά μάλλον την έσωζε η ντροπή. Διότι, όταν για τα αυτονόητα λειτουργούν οι θεσμικές διαδικασίες, δεν χρειάζεται να επικαλούμαστε εισαγγελείς, εξεταστικές επιτροπές· ίσως να ήταν αρκετή η προσωπική ευθιξία και η ντροπή. Καθώς αυτές οι αρετές είναι δυσεύρετες, τότε η ευθύνη περνάει στους αρμόδιους άνωθεν, και το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον θιγόμενο αλλά και........
