Muhalefeti böl, medyayı sustur, sandığı yönet... |
Bir ülkeyi otoriter yapan şey yalnızca seçimlerin adil olmaması değildir. Asıl mesele, seçim yapılırken muhalefetin nefes alamaz hale getirilmesidir.
Artık Türkiye'de yaşanan budur. Geçen haftayı tamamen Silivri'de geçirdim. Hem "Casusluk" hem "İBB" davalarını izlemek hem de meslektaşlarımız Merdan Yanardağ ve Alican Uludağ'ı ziyaret etmek için oradaydım. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti olarak duruşmaları yakından izlemek ve meslektaşlarımızı görmek için oradaydık.
Meslektaşlarımıza yönelik suçlamaların içi boş. Ama amaç başka...
Yazının başlığında vurguladım. "Muhalefeti böl, medyayı sustur ve sandığı yönet"...
Bazı iktidarlar sandığı sever… ama yalnızca kazanıyorsa. Önce “milli irade” derler. Sonra o iradenin değişme ihtimalinden korkmaya başlarlar.
İşte o andan sonra devlet aygıtı, iktidarın sigortasına dönüşür.
Bugün dünyanın birçok ülkesinde benzer tablolar yaşandı ve yaşanıyor. Rusya’da muhalif siyasetçilerin tasfiyesi, Macaristan’da medyanın hükümet çevresinde tek elde toplanması, Venezuela’da seçim sisteminin iktidarın lehine yeniden dizayn edilmesi, Sırbistan’da muhalefetin sürekli kriminalize edilmesi…
Ve şimdi dönüp Türkiye’ye bakın.
Tablo size yabancı mı geliyor?
Muhalefeti yenemiyorsan böl...
Otoriterleşen yönetimlerin en sevdiği yöntemlerden biri şudur: Muhalefeti seçimde yenemiyorsan, kendi içinde parçala...
Bu konuda iktidarın aparatı olan figürleri bulmak ise zor değil. Isimleri siz de bir çırpıda sayarsınız. Parti içi kavgaları büyütmek, liderlik tartışmalarını körüklemek, bazı siyasetçileri “ikna etmek”, bazılarını korkutmak, bazılarını dosyalarla hizaya çekmek…
Bir bakıyorsunuz, dün en sert muhalefeti yapan isim bugün iktidarın diliyle konuşuyor.
Bir bakıyorsunuz, muhalif görünen televizyon yorumcusu, iktidarın anlatmak istediği hikâyeyi “eleştirel” ambalajla pazarlıyor.
Çünkü yeni dönemin propaganda modeli artık tek seslilik değil. Kontrollü muhalefet.
Rejimler artık sadece yandaş üretmiyor; “muhalif gibi görünen faydalı aktörler” de üretiyor.
Türkiye’de bunun örneklerini son yıllarda fazlasıyla gördük. Özellikle seçim süreçlerinde ortaya çıkan “muhalefete muhalefet etme” furyası tesadüf değil. İktidar açısından en değerli operasyonlardan biri, muhalefet seçmeninin umudunu kırmaktır.
Çünkü........