Geçtiğimiz şubat ve mart aylarını kapsayan bir zaman diliminde, uzun zamandır aklımın bir köşesinde duran, hatta açıkçası bir süredir “bucket list”imin üst sıralarında yer alan bir hayalimi nihayet gerçekleştirdim. Fest Travel ile, sevgili rehberimiz Sinan Özmen eşliğinde, yedi ülkeyi kapsayan yoğun ve katmanlı bir Orta Amerika yolculuğu... Öncelikle bu rotayı en ince ayrıntılar ile çizen Fest Tur’a ve değerli rehberimize sonsuz teşekkürler. Bugüne kadar gezdiğim 70’i aşkın ülkenin büyük çoğunluğunda tur kullanmayı tercih etmedim, bu açıdan bu rota bir istisna oluşturdu benim için. Eşimle ya da farklı yol arkadaşlarımla, kendi rotamızı çizerek, plansızlığın içinde yolumuzu bularak gezmeyi tercih ediyoruz zira benim için seyahat, biraz da kontrolü bırakabilmek ile ilgili. Ancak Orta Amerika, bu alışkanlıkları kolayca kabul eden bir coğrafya değil.

Bu yüzden bu yolculuk, benim için sadece bir rota değil, aynı zamanda zorunlu bir kabul oldu, her sabah adeta bir asker gibi 05.30 da uyanıp yollara koyulmak deneyimini ilk kez yaşadım. Bazı coğrafyalar, ancak onların kurallarıyla geziliyor. Ve belki de bu yüzden, söylemem gereken şeyi en başta söylemek daha doğru. Bu, her anlamda çok yorucu ama aynı zamanda harika bir yolculuktu.

Haritada görünenden fazlası

Haritada ince bir hat gibi görünen bu bölge, sahada bambaşka bir yoğunluk ve karmaşıklık sunuyor. Sınırlar hâlâ tam anlamıyla “rahat” değil, giriş çıkışlar yer yer belirsiz, yer yer yorucu ve özellikle tek başına seyahat eden biri için zaman zaman gerçekten zorlayıcı olabiliyor. Üstelik hedefiniz yedi ülke görmekse, bu zorluk katlanarak artıyor.

Yalnız coğrafi olarak değil, tarihsel ve ontolojik bir yoğunlukla Orta Amerika iki okyanus arasında sıkışmış bir “geçiş yolu” olmaktan çok, farklı zamanların ve hakikatlerin üst üste bindiği bir jeolojik katman gibi adeta. Küçük bir alanda volkanlar, dağlar, plajlar, yağmur ormanları ve göller yan yana diziliyorlar. Bu jeolojik yoğunluğu en net biçimde Kosta Rika’da hissediyorsunuz. Küçük yüzölçümüne rağmen dünyanın biyolojik çeşitliliğinin yaklaşık %6’sını barındırıyor. Bunun nedeni yalnızca coğrafi konumu değil, iki kıta arasında bir biyolojik kavşak olması.

Kosta Rika’nın yağmur ormanlarında yürürken, nemin havada asılı kaldığını hissediyorsunuz adeta. Ağaçlar yalnızca ağaç değil, üzerlerinde başka bitkiler, onların üzerinde mantarlar ve böcekler yaşıyor. Bir ağacın kendisi bile başlı başına bir ekosistemdir. Three-toed sloth (üç ayaklı tembel hayvan) yavaşlığıyla zamanın dışına çıkmış gibiyken, görkemli ketzal kuşu (resplendent quetzal) ormanın üst katmanlarında süzülürken, toucan’lar çoğunlukla orman tepeleri ve dallar arasında uçarlar.

Toucan kuşu

Her adımda hem doğanın ihtişamı hem de insanın yarattığı kırılmaları hissediyorsunuz. Tarih, doğa ve siyaset katmanlarının üst üste bindiği bu laboratuvarı gerçekten anlamaya başladığınız an, onu yalnızca haritada değil, bizzat içinde hareket ederken deneyimlediğiniz an.

Maya’nın izleri

Güney Amerika’da İnkalar gibi büyük imparatorluklar öne çıkarken, Orta Amerika’da Maya uygarlığı daha parçalı ama daha katmanlı bir yapı sunuyor. Maya uygarlığı, Antik Orta Amerika’da, günümüz Guatemala, Belize, Honduras ve El Salvador bölgelerinde gelişmişti. Şehir devletleri şeklinde örgütlenen bu medeniyet, hiyeroglif yazısı, karmaşık takvim sistemi ve ileri astronomik bilgisiyle tanınır. Mayalar piramit tapınaklar, saraylar ve taş anıtlar inşa etmiş, heykel ve seramik sanatında büyük başarı göstermişlerdir. Uzun süreli kuraklık, şehirler arası savaşlar ve 16. yüzyıldaki İspanyol fethi, uygarlığın çöküşüne yol açmıştır. Günümüzde Maya halkı hâlâ Orta Amerika’da yaşamakta ve tapınaklar ile hiyeroglifler, bu kadim medeniyetin izlerini günümüze taşımaktadır.

Guatemala’nın Petén bölgesinde, Tikal piramitleri sabah sisinin içinden yükselirken, yalnızca taş yapılarla değil,........

© T24