"Mutlak butlan" kararından çıkarılabilecek bazı dersler
"Mutlak butlan" kararının hukuka aykırılığı konusunda yazılı ve sözlü pek çok değerlendirme yapıldığı için bunları tekrarlamadan, aslında birbirine bağlı iki konu üzerinde durmakla yetineceğiz. Bunlardan ilki "görevli" mahkeme konusudur. Bu, yapılan eleştirilerde de dile getirildiği gibi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili dairesinin seçim hukuku alanına giren bir konuda karar vermiş olmasıdır. İkinci konu ise, bu olayda olduğu gibi, durumu karmaşık hale getiren ve kaldırılması önerilen, Siyasi Partiler Kanunu'nun, Dernekler Kanunu'nun uygulanması olanağı veren 121.maddesi hükmünün varlığıdır.
Yargıda "görev" kamu düzeni ile ilgilidir.
Anayasa'ya (m.142) göre, "Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir". Anayasa'da yüksek mahkemelerin görevlerine ilişkin hüküm de vardır. Görev kısaca bir yargı yerinin, dava konusu yönünden yetkili olmasını gösterir. Görev dağılımı yargı düzenleri/kolları (adli yargı, idari yargı, anayasa yargısı, hesap yargısı ve seçim yargısı) arasında olabileceği gibi, aynı yargı düzeni/kolu içindeki yargı yerleri arasında da olabilir.
Görevin kamu düzeni ile ilgili olmasının bazı sonuçları vardır: Yargı organı açılan davada görevli olup olmadığını, tarafların bir istemi olmasa da re'sen araştırabilir. Bu araştırma istinaf ve temyiz aşamalarında da söz konusudur. Davanın tarafları da, davanın her aşamasında görev itirazında bulunabilirler.
Anayasa Mahkemesi’nin bir kararında, "Mahkemelerin görevleri Anayasa'nın 142.maddesi gereğince ancak yasayla düzenlendiğinden, görev sorunu kamu düzeniyle ilgilidir. Böyle olunca, Anayasa Mahkemesi, uygunluk denetimi için kendisine itiraz yoluyla getirilen bir işte, itiraz eden mahkemenin yasa kurallarına uygun biçimde o davaya bakmakla görevli olup olmadığını saptamak zorundadır. Anayasa'nın 152.maddesi yönünden mahkemenin elindeki dava sayılabilmesi için yöntemince açılmış, mahkemenin görevine giren geçerli bir dava olması gerekir ve bu durum Anayasa denetimi için öngörülen koşullardan biridir. Bu koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda doğrudan inceleme yaparak karar vermek yetkisi de ancak Anayasa Mahkemesi'nindir..." denilmektedir. (26.1.1989 tarihli E.1989/3-K.1989/5 sayılı karar. RG;03.2.2989, sayı:20089)
Usul yasalarında da görev ile ilgili özel hükümler yer almaktadır. Örneğin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.114/1-c)........
