Diğer

Konuk Yazar

25 Nisan 2025

Çok değil, bundan 10 gün önce ticaret savaşları için yazdığımız yazının artık çok anlamı kalmadı; sadece 10 günde tüm rakamlar değişti. Trump, Çin’in vergi artışlarına karşılık vermesine kızıp “Elini görüyorum ve artırıyorum” dedi. Sonuç olarak Çin ürünlerine olan vergi yüzde 145'e ulaştı. Çin, yüzde 125’ten sonra ABD vergileri artırmaya devam etse de karşılık vermeyeceğini, bunun artık ekonomik bir anlamı olmadığını ve dünya ekonomi tarihine bir şaka olarak geçeceğini söyledi. Haksız da değiller; yüzde 100 ile yüzde 200 arasında çok da bir fark yok. Bu oranlarda iki ülke arasında ticaret imkânsız hâle gelmiş oldu.

Geçtiğimiz yazıyı da “Kişisel olarak, bu vergilerin geçtiğimiz hafta açıklanan oranlarda Çin dışındaki ülkeler için devam ettirilebileceğini düşünmüyorum.” diye bitirmiştik ama yanılmışız. Çin dışındaki ülkelere gelen ek vergileri bırakın sürdürmeyi, vergiler devreye dahi alınamadı; 90 günlük erteleme geldi. Şu an Çin dışındaki ülkeler için elde kalan yüzde 10’luk genel ithalat vergisi oldu.

Benim öngöremediğim bir nokta daha varmış: Amerika bazı ürünlerde Çin’e o kadar bağımlı hâle gelmiş ki — misal elektronik ürünler — bu ürünlerde Çin’e getirdiği “karşılık vergilerini” dahi geri çekti. Çin’in Amerika’ya olan toplam ihracatının yaklaşık yüzde 22’sini oluşturan bu ürünler, genel olarak Çin’de üretilen cep telefonu, laptop gibi ürünleri içeriyor. Bu fabrikaları gece bohçanıza yükleyip başka bir ülkeye kurma şansınız yok; bu süreç yıllar alacak. Halk iPhone’a zam gelince ayaklanır diye korkan hükûmet de geri adım atmak zorunda kaldı. iPhone’a çözüm bulunsa da, Amerika’nın oyuncaklarının yüzde 77’sinin Çin’den geldiğini düşününce, birçok çocuk oyuncaksız kalacak gözüküyor.

Tüm bunlar olurken de dünya borsalarındaki erime devam ediyor. Özellikle Çin’e bağımlılığı yüksek olan Apple, Amazon gibi firmaların hisselerindeki kayıplar daha büyük oldu. Tüm gelişmeler, Amerikan tedarik zincirinin Çin’e olan bağımlılığını bir kez daha ortaya çıkardı. Politik olarak da Çin’in Amerika’ya kafa tutabileceğini dünyaya göstermiş oldu. Dünyanın birçok ülkesinde de Amerika’nın üstüncü tutumuna karşı Çin politikaları destek buldu.

Sizin anlayacağınız, Trump Amerika’nın gücünü göstermek isterken işi yüzüne gözüne bulaştırdı.

Bundan sonra ne olacağı ile ilgili artık bir tahmin yazmamayı öğrendim. Daha çok ticaret savaşının doğu tarafındaki durumu ve diğer ülkelerin buna karşılık tutumlarını paylaşıp yorumu size bırakacağım. En azından bu defa ben yanılacağıma sizler yanılın!

Çin, Amerika’nın agresif dış politikasını bir fırsata çevirmek istiyor. Geçtiğimiz haftalarda Kore ve Japonya dışişleri bakanları ile........

© T24