2025’in ardından Çin’e bakış |
Diğer
Konuk Yazar
01 Ocak 2026
2025 için harika bir yıl oldu diyen kaç tanıdığınız var? Benim eşim dostum mu bahtsız, yoksa bu dünyanın genel hâli mi budur emin değilim. Bu “harika” yıla bir de Çin tarafından bakıp, kısa bir yıl sonu Z raporu almaya var mısınız?
2024’ün son günlerinde tüm dünyanın heyecanla beklediği ABD seçimlerinin neticesi olarak, Trump 2025 yılı başında başkanlık koltuğuna geri döndü. Koltuğu kapmanın getirdiği heyecan ve şehveti ile, tabiri caizse, Çin’e ticari savaş açtı. Trump yönetimi Şubat başında Çin’den gelen ürünlere ekstra vergiler getirmeye başladı. Çin de bu vergileri karşılıksız bırakmayınca işler çığırından çıktı, karşılıklı vergi artışı bir yerden sonra takip edilemez hâle geldi. Nisan ayına geldiğimizde ABD, Çin’den gelen ürünlere yüzde 145 gibi absürt bir vergi uygulamaya başlamıştı. Amerika’nın vergi artışından dost ülkeler de nasibini aldı. Trump’ın haftalar önce müjdesini verdiği ve “Kurtuluş Günü” olarak adlandırdığı 2 Nisan’da tüm ülkelere, formülünü ilk başta kimsenin anlayamadığı, anlayınca da bol bol güldüğü ek vergiler geldi. Bu işten en çok etkilenen de Güneydoğu Asya ve Uzak Doğu ülkeleri oldu. Trump kapısına gelen ülke heyetlerini gurur ile karşıladı, onlara gereken dersi verdi. Kapısına gelmeyen sadece Çin oldu; üçüncü bir ülkede eşitler arası görüşmeler yapılmasını talep etti ve bu şartını kabul da ettirdi.
Peki sonra ne oldu? Trump bu vergileri birer birer geri almak veya dondurmak zorunda kaldı. Yılın sonuna gelindiğinde Trump neredeyse başladığı noktaya geri dönmüş oldu. Çin, üretimdeki gücünü ve nadir elementler, yeşil enerji gibi alanlardaki mutlak hâkimiyetini kullanarak Amerika’yı yavaş yavaş köşesine doğru itti. Tüm bu süreç, İkinci Dünya Savaşı sonrası mahallenin abisi kıvamında takılan ABD’nin fiyakasını bayağı bir bozarken, dostları ile de arasını açtı. Kendi ayağına sıkmak dedikleri bu olsa gerek!
Çin, geçtiğimiz yılda ekonomik alanda da birçok hedefine ulaşmış gözüküyor. Kasım ayı sonuna gelindiğinde Çin’in ticaret fazlası 1 trilyon doları yakaladı. 11 ayda toplam ihracat yüzde 5,4 büyürken, büyümede de başı çeken pazar ise yüzde 18,4 ile Avrupa oldu. Amerika’nın Çin mallarına duvarları yükseltmesi, Çinli üreticileri Avrupa’ya yönlendirdi. Bu da her gün duyduğumuz Avrupalı firmaların fabrika........