Diğer

T24 Haftalık Yazarı

04 Ocak 2026

Geçenlerde bir arkadaşımla sohbet ederken Tarık Çelenk’in kitabı üzerine yazmak istediğimden bahsettim. Bunun üzerine biraz bıkkın, Türkiye’de mahalle ayrımının, kimlik siyasetinin yapay bir iktidar kurgusu olarak yaratıldığını, ülkedeki tek hakikatin sınıf sorunu olduğunu söyledi. Gelir adaletsizliğinin, yoksulluğun bu coğrafyanın en derin sorunlarından biri olduğuna katılmamak mümkün değil elbette. Dünyada birçok mesele –kimlikler, inançlar, aidiyetler, korkular– sonradan imal edilmiş, siyaset ve toplum mühendisliğiyle kurgulanmış olabilir, ama bu durum ne var olan bu sorunların gerçekliğini ne sokaktaki karşılığını ne de yarattığı toplumsal felci ortadan kaldırır! Zaten bu coğrafyanın makus talihi, yarayı iyileştirmek yerine görmezden gelerek üzerini örtmeyi seçmekten, kabul ederek adını koyup yüzleşmek yerine köşe bucak kaçarak ‘kurgu’ olarak tanımladığımız sorunları etten kemikten birer canavara dönüştürmekten ibaret değil mi?

Bana göre, tüm bu sorunları ‘yapaylık’ örtüsüyle kapatmak; sorumluluktan kaçmanın o tanıdık kolaycılığına sığınmaktan, bu coğrafyaya yalnızca kendi konforlu çeperinden bakan üstenci bir kaçıştan ibarettir. Güvenli pencerelerden görünmeyen o mahalle, o dışlanmışlık, o ayrım, o kültürel duvar sen görmediğin ve hatta bakmadığın için ortadan kaybolmuyor. Yani yok saymakla yok olunmuyor! Ama ne de olsa görmezden gelebilmek, bu topraklarda ezelden beri maruz kalmayanın o imtiyazlı lüksüdür.

Tarık Çelenk, Açık ve Gizli Köylülük – Toplu Savrulma kitabıyla ne yeni mahalleler icat ediyor ne de yarılmayı derinleştirmeye çalışıyor. Tam tersine, sorumluluk alarak, kendi mahallesinde taşlanacağını ve o mahallenin bütün avantajlarından (!) mahrum edileceğini bilerek, zaten var olan mahallelerin neden birbirine değemediğini, hangi tarihsel ve zihinsel kilitlerle birbirlerine kapandığını ifşa etme çabasında. Onun kitapta anlattıkları bir meşrulaştırma değil, tam olarak bir........

© T24