72µ mikro yaşam: 19 Şubat-5 Mart Usui (Yağmur Suyu) |
Eriyen sular toprağı ve tarlaları sular, nehirler ve göllerdeki buzlar tekrar suya dönüşür. Acı soğuk hafiflemeye başlar. Bu zamandan ilkbahara kadar yağan yağmura "youkō" (çiçekleri besleyen yağmur) veya "saikau" (çiçekleri uyaran yağmur) denir ve erik ve kiraz çiçeği gibi ilkbahar çiçeklerinin açmasını teşvik ettiği söylenir.
19-23 Şubat Yağmur toprağı nemlendirir
Bahar yaklaşıyor
Ayakkabılarımdaki çamuru
Karla siliyorum – Sawaki Kin'ichi'nin Haiku'su
Mevsimsel kelime: Bahar toprağı
Bahar yağmuru veya güneş ışığında eriyen çamurla nemlenen, karda boşluklar oluşturan kokulu toprak. Japon Denizi çevresindeki ve kuzeydeki sakinler gibi kış aylarını kar altında gömülü olarak geçirenler için bir sevinçtir.
Bu duyguları ifade eden diğer bahar mevsimsel kelimeleri arasında "toprağa duyulan özlem", "toprağın kokusu" ve "bahar çamuru" yer alır.
Erken bahar karının erimesinden sonra ortaya çıkan toprak parçalarına "yukima" (kar arasındaki boşluk) veya "yuki no ha" (kar arasındaki zaman) denir. Bu boşlukta filizlenmeye başlayan otlara "yukima-kusa" (kar arasındaki ot) olarak anılır.
Yoğun yağmurların ardından, Londra'daki Hyde Park'ta bulunan Gül Bahçesi'ndeki bahar tomurcukları nihayet açtı (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimlik Balık/Et/Meyve/Sebze/İçecek
Japonya: Hamaguri (yaygın sert midye): Zengin lezzeti ve yumuşak dokusuyla bilinen bu midyeler, Edo döneminden beri her zaman bir lezzet olmuştur. Aichi Prefektörlüğü'ndeki Kuwana, Japonya'da hamaguri midyelerinin avlanabileceği birkaç yerden biridir. Diğerleri: Bambu otu balığı, hindiba, ashitaba (melek otu yaprağı), yamaudo (dağ kuşkonmazı); kolza çiçeği, bahar lahanası, çilek.
Urla, Türkiye: Şefler, ilkbaharın başlarında bol yeşilliklerle ve yufka olmadan hazırlanan Ege böreği olan çalkama'yı (anlamı "çalkalanmış" veya "karıştırılmış") yapmak için körmen, gelincik ve diğer Ege yabani otlarını elde etmeyi dört gözle beklerler.
Mevsimsel Lezzet: Turunçgiller
Büyük bir kase portakal - özellikle en tatlı çeşitleri, yani göbek ve kan portakalları - ve limonlar, gri bir kış gününü anında neşelendirir. Avrupa'daki kökeni, Arapların Kuzey Afrika'dan İspanya ve Sicilya'ya doğru yolculukları sırasında diktikleri portakal ağaçlarına dayanmaktadır. Tatlı portakallar, hafif tropikal meyve, baharat ve ot notalarıyla en meyvemsi tada sahiptir. Ünlü İngiliz yemek yazarı Diana Henry'nin sade sunumunu çok seviyorum; kendisi portakalları limon, kakule, portakal çiçeği suyu, nane, biberiye ve hatta tarhun otu ile tatlandırılmış hafif bir narenciye şurubunda salata olarak servis etmeyi öneriyor. Faslılar tatlı bir versiyon oluşturmak için hurma eklerken; Sicilyalılar ve Endülüsler ince dilimlenmiş kırmızı soğan ve parlak siyah zeytin ekleyerek tuzlu bir versiyonu tercih ediyorlar. Sevilla gibi acı ve ekşi çeşitler marmelat ve reçel yapımı için en iyisidir. Bir diğer narenciye olan limon, tuzda bekletilmiş haliyle Fas güveci tagine’in temel malzemesidir.
Kışın bereketi: Kan portakalları Sicilya kökenlidir ve yemeklerin tatlılığına meyvemsi bir not katar (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimsel El Sanatı: İndigo çivit mavisi
Güneydoğu Asya'ya özgü olan indigo (aizome veya Japon Mavisi olarak bilinir), hem kalıcı bir estetik hem de doğal bir çare olan 6. yüzyıldan kalma bir mirası temsil eder. Japonya'ya en eski getirilen yıllık bir boya bitkisidir; kumaşları derinlemesine boyar ve tohumları Şubat ayında ekilir, 17 cm'ye kadar büyür. Japon Mavisi, Samuray korumasıyla olan derin köklü ilişkisi, terapötik antimikrobiyal özellikleri ve Japon tekstil geleneğinde sürdürülebilir, el yapımı ve ikonik bir renk olarak rolü nedeniyle tarihsel ve kültürel olarak önemlidir.
Kyoto'nun ünlü çivit atölyesi Aizenkobo'nun Japon mavisi çivit tekstili, oksijen, ısı, su ve fermantasyonun bir aşk öyküsüdür (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Wabi Sabi
Wabi sabi, hiçbir canlı varlığın mükemmel, eksiksiz veya ahlaksız olmadığı fikrine dayanan eski bir Japon estetiğidir.
Yalnızlık ve eskime, wabi sabi kavramında tekrar eden bir örüntüdür. (Kozaki Kam'ın "Çimen Güzelce Kurumuş" adlı baskı çalışması)
Wabi (侘), kusurluluk ve eksiklikten güzellik ve tatmin arama içsel bir sürecidir. Sabi (寂), zamanın geçmesiyle oluşan çürümenin takdir edilmesidir. Birlikte, yalnızlık, kusurluluk ve geçicilik içinde bulunan güzelliği ve zarafeti kapsarlar.
Genellikle kışın soğuklarında çiçek açan kamelya (tsubaki), geçiciliğin güzelliğini ve sessiz gücü temsil ederek wabi sabi'yi mükemmel bir şekilde somutlaştırır. Kamelya, çiçek açmayı bitirdiğinde, sanki başı kesilmiş gibi tamamen yere düşer (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
24-28 Şubat Sis çökmeye başlıyor
Kar ve buzdan sonra, 72 mevsimsel bölüm şimdi bahara dönüşüyor. Baharda havadaki su damlacıkları ve tozun artmasının sonucu olarak sis oluşuyor. Dağlardaki puslu koşullar ve onları saran yoğun, yakınlardaki sis, sakin, bahar benzeri bir manzara yaratıyor.
Matsumoto-Azumi'deki sisli dağ silsilesi (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimsel kelimeler: tanabiku, kasumi, oboro
"Yuvarlanmak" anlamına gelen tanabuki, ince, uzun, sürüklenen sis ve bulut katmanlarının görünümünü tanımlar. Kasumi, dağların üzerine yayılan ince bahar sisini ifade eder. Bu dönemde gece oluşan sise oboro denir. Geçmişte insanlar, dağların eteklerindeki sisi, bahar tanrıçası Prenses Saohime'nin giydiği kimononun etek ucuna benzetirlerdi.
Mevsimlik Balık/Et/Meyve/Sebze/İçecek
Mutsu (Japon mavi balığı), zengin, tereyağımsı tadı nedeniyle kışın çok sevilir. Japon kılıç ve bıçak yapım geleneğinde kasumi (sisli/puslu), yumuşak demir kaplamanın (puslu kısım) sert çelik çekirdeği desteklediği iki katmanlı bıçak yapısındaki özel, yüksek kaliteli, bulut benzeri deseni ifade eder.
Dağlarda asılı kalan sisi anımsatan bu Seki Magoroku bıçağı, Gifu Eyaleti'ndeki Seki (Bıçaklar Şehri) kökenli 98 yıllık Kai markasına ait ve bulut benzeri desenlere sahip (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimsel Keyif: Üç soğuk ve dört sıcak
Bu deyim Çin ve Kore Yarımadası'nda Sibirya yüksek basıncı nedeniyle değişen soğuk ve sıcak havaları tanımlamak için kullanılıyordu. Bu mikro mevsimin geçişsel doğasına uygun olarak, sıcak günlerin kalıcı olduğunu düşündüğümüz anda soğuk geri döner. Bu nedenle adına "üç soğuk gün ve dört sıcak gün" denmiştir.
Bir kedi
Aşık
Aşık bir kediye – Koi Nagata'nın Haiku'su
İlkbaharın başı kediler için de çiftleşme mevsimidir.
Rahmetli Scottish fold cinsi kedimiz Minerva, Manhattan silüetine bakıyor. Huzur içinde yatsın (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
72 mikro mevsim nedir?
Çin kökenli geleneksel bir takvim kullanılarak bir yıl, her biri yaklaşık beş gün süren ve doğadaki ince değişimleri ve küçük değişiklikleri yakalayan 72 kō'ya (beş günlük dönem veya mikro mevsim) ayrılmıştır. 1685 yılında Japon astronom Shibukawa Shunkai tarafından Japonya'ya uyarlanmıştır. Ancak dünyanın herhangi bir yerindeki herkes bu mevsimleri doğayı keşfetmek, yemek pişirmek ve doğanın nimetlerinden faydalanmak için bir başlangıç noktası olarak kullanabilir. Beslenme açısından yiyeceklerle derin bir bağlantıyı, fermantasyon gibi yerel ve kadim teknikleri vurgular ve mevsiminin zirvesindeki malzemelerle bilinçli bir şekilde yemek pişirme yöntemini, beslenme ve farkındalık felsefesini destekler.