72µ mikro yaşam: 1-5 Mart çimenler filizlenir, ağaçlar tomurcuklanır; 6-20 Mart Keichitsu |
Londra'daki Hyde Park'ta ilkbaharda açan çiğdemler. (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimsel renk: Moegi (İlkbahar Yeşili)
İlkbaharın başlarında çimlerin filizlenirkenki rengi.
Edo Kalesi'nin kadınlar bölümünde sahne alan kadın Kabuki oyuncusu Bando Mitsue tarafından performans sırasında kullanılan bu haori (ceket), 19. yüzyıldan kalma moegi (bahar yeşili) saten kumaş üzerine ok ve altın hedef deseninden oluşan sıra dışı bir desene sahiptir. Ok ve hedef güç ve kudreti simgelerken, açık yeşil gençliğin rengidir. (Tokyo Ulusal Müzesi'nin izniyle)
Mevsimlik Balık/Et/Meyve/Sebze/İçecek
Bazı iklimlerde, kış sebzelerinin bittiği ve ilkbahar sebzelerinin hasat edilmeye hazır olmadığı dönem arasında "açlık dönemi" adı verilen bir dönem vardır. En iyi seçenekler, karahindiba yaprakları, aleksandr, ısırgan otu, deniz lahanası, yabani sarımsak ve huş ağacı özü gibi ilkbahar yeşillikleridir (yabani veya yetiştirilmiş).
Mevsimlik midyeler: Japonya'nın en güneyindeki bir ada olan Okinawa'da kızlar, ilkbahar gelgitinde midye toplamak için sahile giderler. Bu, Okinawa'daki Kızlar Günü (Hina Matsuri) ile aynı zamana denk gelir ve ayaklarının beyaz kuma değmesinin bağışıklıklarını artırdığı düşünülür. Midye kabukları da uğurlu sayılır. Kendi türleri dışında çiftleşmedikleri için, bu midyeler evlilik uyumunun sembolü olarak düğün törenlerinde sunulur.
Ev yapımı midye suyu çorbasının içine shiitake mantarı, ıspanak ve yuzu şeritleri veya Meyer limonu kabuğu rendesi eklenerek basit ama doyurucu bir içeceğe dönüştürülür. (Fotoğraf: Nancy Singleton Hachisu'nun Japan: The Cookbook adlı kitabından)
Mevsimsel faaliyet: ABD ve Kanada'daki Kızılderili Rezervlerinde akçaağaç özsuyu toplama
“Waziya (Yaşlı Kış Baba) nihayet kuzeye doğru ilerliyor”
Gündüzleri ısınan ve geceleri tekrar donma noktasına dönen sıcaklıklar, akçaağaç ağacının depoladığı özsuyun gövdeden yukarı ve köklere doğru akması için doğru koşulları sağlar. Bu gidip gelme, Çin, Japonya ve Kore yarımadasındaki “üç soğuk ve dört sıcak” ifadesine benzer şekilde, henüz baharın tam olarak gelmediği, kışın da henüz bitmediği bu geçiş dönemiyle örtüşmektedir.
Kitanh! Wetu ahi. (Yerli Kızılderili dilinde "Sonunda! Bahar geldi")
Mevsimsel kelimeler: kinomesuyashi (çiçeklenme yağmuru), hatsuharuzuki (ilk bahar ayı)
Bu dönemde yağan yağmur özeldir, çünkü bitkilerin filizlenmesine ve tomurcukların açmasına yardımcı olur. 3 Mart'ta, ayın kırmızıya döndüğü ve bu nedenle "kanlı ay" olarak adlandırılan 2026 yılının tek ay tutulması gerçekleşir. Yerli Amerikalılar ayrıca akçaağaç özsuyu akıtma zamanı nedeniyle buna "özsuyu ayı" veya "şeker ayı" adını verirler.
Mevsimsel çiçek: Söğüt kediciği
Söğüt kediciği, kedinin kuyruğunu andıran yapısından dolayı bu adı almıştır (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
6-20 Mart Keichitsu (Böcekler uyanıyor)
"Bahar" (spring) karakterine iki "böcek" (mushi) karakteri eklerseniz, "kıvrılan" kelimesini elde edersiniz. Bu da yılın bu zamanını mükemmel bir şekilde tanımlar.
İngiltere'nin Peak District bölgesindeki Bakewell'den Chatsworth'e uzanan manzaralı yolda görülen bir kara salyangoz (Arion subfuscus). (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimsel kelime: Kinusaragi "Hava hala biraz soğuk olduğu için bir kat daha ipek kimono giymek"
6-10 Mart Sugomori mushito o hiraku Kış uykusundaki böcekler yüzeye çıkıyor
Kışın sıcaklıklar düştükçe, sümüklü böcekler gibi böcekler donma koşullarından kaçmak için toprağın daha derinlerine iner. Yılın bu zamanında uyanan böcekler arasında yılanlar, kurbağalar, kertenkeleler ve diğer kış uykusundaki hayvanlar da bulunur.
Fas'ın Marakeş şehrindeki Jardin Majorelle'de suya atlamaya hazır bir kurbağa. (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
Mevsimsel kelime: Mushi-dashi kaminari (böcek uyanışının gök gürültüsü)
Keichitsu mikromevsimi aynı zamanda bahar sağnaklarının gök gürültülerinin sık görüldüğü zamandır. Bu nedenle, baharın başlangıcından sonraki ilk gök gürültüsüne "mushi-dashi kaminari" denir.
Mevsimsel Balık/Et/Meyve/Sebze/İçecek
Balık: Kolyoz. Keskin ve yoğun bir aromaya sahiptir ve wasabi yaban turpuyla servis edilir.
Japonya’da wasabi, balık yemeklerinin vazgeçilmez bir sosudur. Kilogramı 250-400 dolar arasında değişen fiyatıyla dünyanın en pahalı sebzesi olarak bilinir. (Fotoğraf: Ilgın Yorulmaz)
İlkbahar Yabani Sebzeleri
Dağ: Her yağmurla birlikte sıcaklık yükselir ve eğrelti otu ve eğrelti otu gibi yabani dağ sebzeleri (sansai) topraktan çıkmaya başlar. Kendine özgü acı bir tadı vardır, ancak kış boyunca vücutta biriken atık maddelerin atılmasında çok önemlidirler. Hatta Japonca bir atasözü bile vardır: "İlkbahar tabağınızda acılık servis edin."
Deniz: Mürekkep siyahı renginde bir deniz yosunu olan hijiki, ilkbaharın ortasında en taze halindedir ve salatalarda olduğu gibi kullanılmak üzere hasat edilir veya yılın geri kalanında kullanılmak üzere kurutulur. Haşlanmış yemeklere kıvam verir ve kalsiyum, magnezyum ve D vitamini gibi minerallerle doludur.
Mevsimlik Çiçek: Menekşe
Menekşeler
Gizemli bir manzara
Dağ yolunda
Matsuo Basho’dan bir haiku
72 mikro mevsim nedir?
Çin kökenli geleneksel bir takvim kullanılarak bir yıl, her biri yaklaşık beş gün süren ve doğadaki ince değişimleri ve küçük değişiklikleri yakalayan 72 kō'ya (beş günlük dönem veya mikro mevsim) ayrılmıştır. 1685 yılında Japon astronom Shibukawa Shunkai tarafından Japonya'ya uyarlanmıştır. Ancak dünyanın herhangi bir yerindeki herkes bu mevsimleri doğayı keşfetmek, yemek pişirmek ve doğanın nimetlerinden faydalanmak için bir başlangıç noktası olarak kullanabilir. Beslenme açısından yiyeceklerle derin bir bağlantıyı, fermantasyon gibi yerel ve kadim teknikleri vurgular ve mevsiminin zirvesindeki malzemelerle bilinçli bir şekilde yemek pişirme yöntemini, beslenme ve farkındalık felsefesini destekler.