Netanyahu niye Somaliland'i tanıyıverdi? |
Diğer
31 Aralık 2025
2025 yılının son haftasında Netanyahu liderliğindeki pervasız İsrail beklenmedik biçimde ayrılıkçı Somaliland'i tanıyarak öncelikle Somali Federal hükümetini, Afrika Birliği'ni, Arap ülkelerini, Müslüman dünyayı ve Türkiye’yi sinirlendirdi. Bir başka ülke tanımış olsa başına kim bilir ne dertler açılırdı? Kızıldeniz ile Hint Okyanusu’nu birleştiren Aden Körfez’ine bakan, stratejik konuma sahip 6,5 milyon nüfuslu Somaliland, 1991’den bu yana güya bağımsız, ancak tanıyanı yok. Karşılaştırma yapıldığı takdirde, ülkesinde güvenliği sağlayamayan (yıllardır cihatçı Al Şabap tehdidi sona ermiyor), siyasi istikrar yanında huzur ve refahın tedarikinde sınıfta kalan Somali Federal hükümetine (Mogadişu) oranla, daha başarılı bir yönetim sergilediği kuşkusuz. Geçtiğimiz yıl Somaliland ile Afrika Boynuzu'nun güçlü ama denize kıyısı olmayan ülkesi Etiyopya arasında, 20 kilometre uzunluğunda bir kıyı şeridinin Addis Ababa tarafından liman ve askeri üs olarak kullanılması amacıyla, mutabakata varıldığı günlerde, aklımıza hemen “Etiyopya Somaliland’i tanımaya mı hazırlanıyor?” suali gelmedi mi? 2025 haziran ayında üst düzey ABD heyetinin Somaliland'i ziyareti ertesinde “ne oluyor? Yoksa Trump Somaliland'i tanımayı mı tasarlıyor?” diye telaşe etmedik mi?
Futbolda bir terim vardır, sağından attı solundan geçti derler, acar forvet karşı tarafın müdafaa oyuncusunu ekarte edince. İste İsrail'in Somaliland hamlesi böyle bir şey oldu. Kimsenin beklemediği bir zamanda, Babülmendep boğazını gören ülkeyi tanıyıverdi, yakında Hargeisa'da büyükelçilik açar ve teknik yardım faaliyetlerini başlatır, tarım ve teknoloji alanında bu fakir ülkeye büyük katkıları olur muhakkak. Ancak liman kenti Berbera'da askeri üs açmaya kalkarsa işte o zaman işler iyice karışır kanaatindeyim. Netanyahu’ya Somaliland'i tanıma fikri nereden bulaştı, nasıl gelişti; en çok merak edilen husus bu olsa gerek. Öncelikle ABD bu işin neresinde diye sormak lazım. İsrail muhakkak Vaşington'u bilgilendirmiştir, bundan eminim. ABD teşvik etmiş midir veya yönlendirmiş midir, hem bilemiyorum hem çok merak ediyorum.
İkinci şüphelinin BAE olduğu görülüyor. Somaliland'in Berbera Limanı 2021 yılından buyana BAE'nin dev firması DP WORLD tarafından işletiliyor. BAE'nin Somaliland'de ayrıca havaalanlı askeri üssü de (2017) var. Abu Dabi, Somaliland yönetimi ile ilişkilerini Mogadişu'yu kâle almadan yürüttüğü cihetle, Somali Federal hükümeti ile BAE ilişkileri uzun zamandır gergin ve tatsız. İbrahim Anlaşmaları çerçevesinde İsrail ile ilişkilerini onaran ve iş birliği yapmaya başlayan BAE, Somali'de, Libya'da, Sudan'da, Yemen'de, Etiyopya'da, Güney Sudan'da güç gösterisi sergileyen bölgesel bir aktör konumunda. Somaliland'in uluslararası alanda tanınmasından en çok memnuniyet duyacak ülkelerin başında BAE'nin yer alacağı aşikar. Bu açıdan bakıldığında kendisinin tanıması halinde başının ağrıması muhtemel Abu Dabi'nin, İsrail'in Somaliland'i tanıma kararından dolayı hayli memnun kalacağı kanaatindeyim. Bu sürpriz tanımadan rahatsız olmayan bir bölge ülkesi var mıdır diye sorulursa aklıma Etiyopya gelir. Ancak Etiyopya bu hassas konuda sessiz kalmayı tercih edecektir. BAE’den farklı olarak, İsrail ile bu konuda herhangi bir diyaloğa girmekten imtina ettiğini........