menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Tarihin laboratuvarında vicdan arayışı: Geçmişle hesaplaşmak mı, bağışlanmak mı?

42 0
31.03.2026

Birkaç gün önce bir arkadaşımın Instagram hikayesinde paylaştığı bir görsel ilgimi çekti. Üzerinde ne konum bilgisi ne de yorum vardı. Fotoğrafı biraz büyütünce Maçka Sanat Galerisi’nde olduğunu anladım. Ertesi gün, planımı değiştirip, sanatçının kim olduğuna bakmaksızın rotamı Maçka Parkı’nın üzerindeki galeriye çevirdim.

Maçka Sanat Galerisi girişi

Bir dizeyle açılan kapı

İzleyici, giriş kapısının üzerinde serginin açılış dizesi ile karşılanıyordu:

“…İşlediği günahlardan daha çoğu kendine karşı işlenmiş bir adam” 

Shakespeare’in tragedyasında, Kral Lear’ın repliklerinden biri olan bu sözler bugün işlediği günahlar kendilerine yapılanlardan çok daha fazla olan ve ne yazık ki dünyayı yöneten o küçük azınlığı çağrıştırdı. Durup izlemek ise bizim haneye yazılanlardan.

Dizenin altında, Instagram'da gördüğüm ve beni sergiye çeken resim yer alıyordu. Yan yana çok eski bir tarihten yola koyulmuş iki figür. Ancak bu baskı resim rahatsız edici derecede düşük piksellerden oluştuğu için fotoğrafta daha etkili göründüğünü itiraf etmeliyim. Sonradan Ezra Pound ve Dante Alighieri olduğunu öğrendiğim bu imgeler sergideki bazı resimlerde de tekrar ediyordu.

"İlahi Komedya" adlı yapıtıyla tanınan ve dünya edebiyatının önemli figürlerinden biri olan Dante Alighieri (1265–1321); Giotto, Botticelli ve Rafael gibi ressamlar tarafından sanat tarihinde ikonografik olarak kırmızı pelerin ve başında defne dalından bir taç ile tasvir edilir.

Kapıda ya da içerde sanatçının veya serginin adı yazmıyordu. Galerinin web sayfasını açıp bakmaya çalışırken birinin arkadaşına “gel sergiyi gezdireyim” dediğini duydum. Yanlarına ilişip ben de onlarla gezmeye başladım. Sergiyi gezdirenin ressamın kendisi olduğunu anlamam biraz zaman aldı. Birkaç sorumdan sonra arkadaşından daha ilgili olduğumu anlamış olacak ki bana dönüp anlatmaya başladı. Kendimi tanıtıp sorularımı derinleştirdim.

Sergi adını Can Alkor’un Canto CXVIII isimli şiir kitabından alıyor. 2024 yılında hayatını kaybeden şair ve çevirmen Alkor’un şiirleri ve Kemal Noyan’ın imgelerinin yer aldığı sergi ise şairin doğumunun 90. yılında anısını yaşatmak için düzenlenmiş.

Can Alkor (Fotoğraf: Necmi Sönmez)

Alkor, 2014 tarihli kitabında modern edebiyatın çok etkili ama bir o kadar tartışmalı isimlerinden biri olan Amerikalı şair ve eleştirmen Ezra Pound’un ölümünden dolayı yarım kalmış Kantolar’ına hayali bir son bölüm olarak tasarlamış. Bu nedenle sergideki dizeleri ve resimleri anlayabilmek için Pound’u tanımak ve şiirleri hakkında biraz bilgi sahibi olmak........

© T24