İran Savaşı’nın denizaltı kablolarına etkisi ne olur?
2 gün evvel İranlı hackerların FBI direktörü Kash Patel'in şahsi e-mailini ele geçirip, bazı fotoğraf ve dosyalar yayınlaması, bölgede fiziksel savaş kadar siber savaşın da varlığını gösteriyor. Bunları hacklemek, ddos saldırıları yapmakla sınırlı sanmayın. Siber saldırıların tüm dünyayı sarsacak düzeyde en önemlilerinden birisi, dünya trafiğinin yüzde 95'ini taşıyan denizaltı kablolarının kesintisine neden olmak olabilir.
Biz bugünlerde Hürmüz Boğazının yarattığı fiziksel petrol sıkıntısından bahsediyoruz ama benzer bir sorun internet konusunda yani siber dünyada olabilir ve bu fiziksel dünyayı (mesela ekonomiyi) fena halde edileyebilir. Çünkü bu bölgeden geçen bolca denizaltı kabloları, bölgesel değil, Uzakdoğu, Ortadoğu, Avrupa arasında adeta köprü durumunda.
Batılı uzmanlar denizaltı kablolarının, tehdit modelinde yer aldığını, ancak şimdilik savaşın her 2 tarafının da kabloları bilinçli bir şekilde hedef almaktan kaçındıklarını söylüyor. Çünkü bu bölgedeki denizaltı kabloları çok küresel ve bu nedenle çok kritik. Dolayısıyla hedef alındıklarında aksayacak şey tüm dünyanın ekonomisini çöktürecek kadar büyük. Ancak “şimdilik” dedik. Çünkü savaş genişlerken, işin içine Hutiler ve Suudiler girerken, saldırı riskinin artacağı biliniyor (bu nedenle şirketlerin bu düzeyde internet kesintisi için alacağı önlemleri de yayınlayacağız).
Not edelim son önemli kablo kesintilerinden birisini mart 2025'de Baltık ülkeleri yaşadı ve Ukrayna savaşı nedeniyle Rusların ya da vekaleten Çin'in yapmış olabileceği iddiaları havada uçuştu. Eylül 2025'de ise Microsoft Azure önemli bir sıkıntı yaşadığında, Kızıldeniz'den geçen kabloda kesinti olduğu bildirilmişti.
“Denizaltı Kablo Şebekesi” nedir ve neden önemlidir?
İnternet, kıtalararası verilerin yüzde 95'inden fazlasını taşıyan ~500'den fazla denizaltı fiber kablo üzerinden çalışıyor. Yani, kesinti durumunda ülke içinde olmasa da, ülkeler arasındaki bağlantıların sağlanmasında sorun çıkar. Hele Türkiye gibi Google, Facebook vsvs platformları yurtdışından kullanan ülkelerin çok sıkıntı yaşayacağı da gün gibi ortada.
Hatırlatalım, daha geçen 2025 eylül ayında, Türk Telekom kullanıcılarının Google-YouTube kullanımında bir süre sorun çıktı. Tam nedeni açıklanmadı ama Google servislerini muhtemelen Romanya ya da Bulgaristan'daki veri merkezleri üzerinden kullandığımız için oradaki bir arıza bizi de etkilediydi.
Denizaltı kabloları tüm küresel internet trafiğini ve bulut trafiğini (AWS, Azure, Google) taşırlar. Dolayısıyla finansal işlemler, ticari işlemler, eğitim, sağlık ve her türlü verileri ve iletişimi sağlarlar. Stratejik açıdan, bu kablolar petrol boru hatları ve deniz yollarının dijital karşılığıdır. Bugün dünya ile haberleşmenin temelindeki yapılardan birisi bu denizaltı kablolarıdır.
Denizaltı kabloları tüm küresel internet trafiğini ve bulut trafiğini (AWS, Azure, Google) taşırlar. Dolayısıyla finansal işlemler, ticari işlemler, eğitim, sağlık ve her türlü verileri ve iletişimi sağlarlar. Stratejik açıdan, bu kablolar petrol boru hatları ve deniz yollarının dijital karşılığıdır. Bugün dünya ile haberleşmenin temelindeki yapılardan birisi bu denizaltı kablolarıdır.
Denizaltı kabloları "ABD-İsrail-İran Savaşı" bağlamında potansiyel hedef midir?
İnternet dediğimizde, olmazsa olmazlar, veri merkezleri (ki asıl işlemler burada olur), fiber omurga ve trafik değişim noktaları (yönlendirme), denizaltı kabloları (küresel bağlantı) ve uydulardır (yedek katman). Gördüğünüz gibi, denizaltı kabloları internetin temel bileşenlerinden birisidir.
Bu nedenle teoride tüm büyük orduların, kablo iniş istasyonlarını, boğaz noktalarını (Bab el-Mandeb, Süveyş, Doğu Akdeniz) ve onarım kapasitesini hesaba aldığı biliniyor. Ancak denizaltı kablolarına saldırıların nadir olduğu da kaydediliyor. Çünkü kablonun kesilmesi sadece düşman ülkeyi değil yanısıra tarafsız ülkeleri, küresel pazarları ve bazen müttefikleri etkiler. Dolayısıyla hasarı kontrol edilebilir bir saldırı değildir.
Kablo saldırıları açısından şu anda en riskli bölgeler, Kızıldeniz (Bab el-Mandeb), Süveyş Kanalı koridoru ve Doğu Akdeniz olabilir. Hürmüz Boğazından bahsetmiyoruz çünkü coğrafi açısından sınırlı bir bölge........
