menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gökyüzünde “dijital hayaletler”: GPS manipülasyonu Basra Körfezi üzerindeki uçuşları aksatıyor

41 0
24.03.2026

ABD-İsrail koalisyonunun İran'a açtığı savaş sonrasında, Basra Körfezi ve Arap yarımadası üzerinde uçan sivil uçaklar, garip ve tehlikeli bir olguyla karşılaşıyor. Navigasyon sistemleri var olmayan uçakları gösteriyor. Uzmanlar, bunu GPS manipülasyon (spoofing) olarak değerlendiriyor. Başka deyişle bu, sivil havacılığı etkileyen gelişmiş bir siber-elektronik saldırı türü.

GPS manipülasyonu, navigasyon sistemlerini aldatmak ve yanlış konum hesaplamalarına neden olmak için sahte uydu sinyallerinin iletilmesiyle gerçekleşir. GPS'i tamamen engelleyen basit sinyal karıştırmanın aksine, manipülasyon aldatmaya dayalı. Yani, sistem "yanlış verilerle" çalışıyor. Uzmanlar bunu “dijital hayalet” olarak tanımlıyor. Pilotlar ve uçak içi bilgisayarlar için tamamen gerçek görünen, sahte bir gerçeklik, büyük bir risk.

Körfezde siber-elektronik saldırı mı, karşılıklı strateji oyunu mu?

Örneğin dün gece, Körfez üzerinde uzun süre uçan 5 isimsiz uçak görüldü. Bu uçuşları aşağıdaki -dün gece FlightRadar'dan alınmış- bir görüntüden görebilirsiniz.

Gerçi bu görüntü için yoğun askeri ve sivil trafik olan yüksek nem içeren bölgede, güçlü elektronik ortam yani çok sayıda ADS-B sinyali olması nedeniyle "izleme hatası (tracking glitch)" ya da çoğaltılmış sinyal iddiası da var. Askeri uçaklar ADS-B yayını yapmaz ya da maskeler ama burada bu kadar net ve toplu halde görünmeleri normal mi?

İlaveten aşağıya bakarsanız, bugün yine 1 uçak gözüküyor ve dikkat ederseniz, körfezde adeta devriye turu atmış (mavi iz). Meşhur HARG adasının biraz ilerisinden geçiyor.

İlk haritaya dönersek aynı bölgede kümelenmiş, benzer hızda görünen, genellikle askeri uçakların kullandığı şekilde N/A etiketi taşıyan uçakların ya da tersine İranlıların birbirine saldırı düzenlemedikleri anlaşılıyor. Neden acaba?

Bakıldığında, adeta karşılıklı bir strateji oyunu oynuyorlar gibi. Belki karşılıklı birbirlerini tartıyorlar ya da ABD-İsrail koalisyonu, İran'ın hava savunma sistemlerinin yerini anlamaya çalışıyor olabilir. Uçaklar, İran radar aktivasyonunu "kışkırtmak" ya da sinyalleri toplamak ya da cevap süresini test etmek gibi........

© T24