Diğer

T24 Haftalık Yazarı

10 Ocak 2026

Kariyerinizde tesadüflere yer bırakmak yerine bir plan dahilinde ilerlemek, başarı yolunda atılacak en kritik adımlardan biridir. Uzun vadeli bir kariyer planına sahip olmak, kişinin kariyer stresini azaltmakla kalmaz; kendini iş piyasasında daha “rağbet gören” biri olarak görmesini sağlar. Ayrıca yaptığı işi, hayat amacıyla daha güçlü biçimde ilişkilendirmesine de olanak tanır. Bu da iş yaşamında motivasyonu ve kararlılığı artırır.

Elbette kariyer planı sabit bir rota değil, esnek bir yol haritası olmalıdır. Planlama yapılırken değişen piyasa koşulları, sektörel dönüşümler ya da bireysel ilgi alanlarındaki değişimler dikkate alınmalıdır. Önemli olan; her deneyimden ders çıkararak gerektiğinde yönünüzü güncelleyebilmenizdir. Planlı bir kariyer, yalnızca nereye gitmek istediğinizi değil, oraya ulaşmanın farklı yollarını da düşünmenize yardımcı olur.

Bir kariyer planı hem kısa vadeli hem de uzun vadeli hedefleri kapsamalıdır. Uzun vadeli vizyon, kariyerinizin yönünü çizerken; kısa vadeli hedefler bu vizyona ulaşmak için gereken adımları oluşturur. Kariyer koçları bu noktada şu soruyu sormanızı öneriyor:

“Bir yıl sonra, beş yıl sonra, hatta yirmi yıl sonra nerede olmak istiyorum?”

Bu sorunun cevabı, hedefinize giden yolun kilometre taşlarını belirlemenin ilk adımıdır. Örneğin, Southern New Hampshire University danışmanlarına göre hedefe ulaşmak için geriye doğru adımlar belirlemek ve hangi beceri veya deneyim eksikliklerinin tamamlanması gerektiğini saptamak oldukça etkilidir.

Dorie Clark da bu yaklaşımı destekliyor: Önce nihai hedefinizi belirleyin, sonra bugüne kadar geri gelerek atılması gereken adımları sıralayın. Mesela beş yıl içinde bir yöneticilik pozisyonuna geçmek istiyorsanız, bugün hangi sertifikaları almalısınız? Hangi projelerde yer almalısınız? Bu tür kısa vadeli adımlar, büyük hedefin sağlam yapı taşlarıdır.

Kariyer her zaman düz bir çizgide ilerlemez. Krizler, sürpriz gelişmeler ve zorluklar neredeyse kaçınılmazdır. Asıl belirleyici olan bu olaylara nasıl yanıt verdiğinizdir. Amerikan Psikoloji Derneği, işsizliği boşanma veya bir yakının kaybı kadar travmatik olabilecek bir stres faktörü olarak tanımlar. Hatta bazı araştırmalarda, beklenmedik işten çıkarmaların bireylerde “kimlik kaybı” duygusu yarattığı görülmektedir.

Ancak krizlere karşı doğru bir bakış açısı geliştirmek, dayanıklılığı (resilience) artırır. Uzmanlar böyle zamanlarda duyguların bastırılmadan yaşanmasını ama ardından odak noktasının yeniden toparlanmaya çevrilmesini öneriyor. Örneğin Harvard kaynaklı bir araştırmada, kritik bir fırsatı kaçıran (örneğin bir araştırma bursunu alamayan) bilim insanlarının, uzun vadede o bursu kazananlara göre daha yüksek etki yaratacak çalışmalar ürettikleri görülmüş. Kriz anı, bir durma değil; bir dönüşüm noktası olabilir.

Apple’ın kurucusu Steve Jobs’un hikayesi bunun iyi bir örneğidir. Kendi kurduğu şirketten kovulduğunda, bunu bir son değil yeni bir başlangıç olarak gördü. NeXT adlı şirketi kurdu, Pixar’ı destekledi ve yıllar sonra Apple’a geri döndüğünde bambaşka bir liderdi. Krizler bazen sadece rotayı değil, sizi de yeniden şekillendirir.

“Çok çalışırsam başarırım.”

Evet ama eksik. Çünkü sadece çalışmak yetmez; doğru alanlarda, verimli şekilde, zamanlaması isabetli biçimde çalışmak gerekir.

Harvard........

© T24