Sığınma hakkı nasıl tehdit haline geliyor? |
Güney Afrika’da 8 Ekim’de göçmen karşıtı yürüyüşler yeniden şiddete dönüştü. Durban ve Johannesburg’un Soweto bölgesinde yabancılara ait işletmeler yağmalandı, araçlar yakıldı. Hükümet, olayların Anayasa Mahkemesi’nin sığınma başvurularına ilişkin kararının çarpıtılmasıyla körüklendiğini açıkladı. Bir insanın korunmaya ihtiyacı olup olmadığını değerlendirmeyi öngören karar, göçmenlere otomatik haklar verildiği iddialarının merkezine yerleşmişti.
Bu olayları yalnızca bir mahkeme kararına yönelik tepki olarak okumak, daha uzun bir geçmişi gözden kaçırmak anlamına geliyor. Güney Afrika’da göçmen karşıtı yürüyüşler de yabancılara yönelik şiddet de yeni değil. 2008’deki saldırılarda 60’tan fazla insan öldü. 2015’te Durban’daki şiddet binlerce kişiyi yerinden etti. 2019’da yabancılar ve yabancılar ait işletmeler yeniden hedef alındı. Human Rights Watch’ın raporları, bu sürekliliğin içinde saldırganların hesap vermemesine de dikkat çekiyor.
Son yıllarda göç karşıtı hareketler örgütlü sokak hareketleriyle de görünür hale geldi. Operation Dudula ve March and March gibi gruplar, göçmenlerin ülkeden çıkarılmasını isteyen kampanyalar yürütüyorlar. Nisan ve Mayıs 2026’da farklı şehirlerde göçmen karşıtı gösteriler düzenlediler. 30 Haziran’da ise bu grupların düzensiz göçmenlerin ülkeyi terk etmesi için kendi belirledikleri son tarihte ülke çapında yürüyüşler yapıldı.
Tüm bunlar Anayasa Mahkemesi’nin 7 Temmuz kararından önce gerçekleşti. Dolayısıyla mahkeme kararı göçmen karşıtlığını yarattı diyemeyiz ama zaten var olan bir hareketin yeni hedefi haline geldiği kesin. Yani doğru soru bir kararın nasıl bir anda şiddet ürettiğinden ziyade, örgütlü göçmen karşıtlığının bu kararı nasıl kullandığı.
Mahkeme neye karar vermişti?
Scalabrini Centre tarafından açılan davanın konusu, sığınma sistemine erişimdi. Mevcut düzenlemeler, belirlenmiş sınır kapısından girmeyen, gerekli transit vizesini taşımayan ya da beş gün içinde ilgili merkeze başvurmayan kişilerin korunma taleplerinin esasının incelenmesini........