Portreler tutuşurken kadınlar ve İran |
Diğer
T24 Haftalık Yazarı
18 Ocak 2026
Dijital Feminizm, İranlı kadınlar için 2026 Ocak protestolarında kritik bir rol üstleniyor. Kadın hakları mücadelesi ve dayanışmasının hashtag kampanyaları, viral eylemler ve çevrimiçi dayanışma ağları aracılığıyla küresel görünürlük kazanması anlamına gelen Dijital Feminizm, İran’daki kadınların devlet sansürüne rağmen global manada seslerini duyurmaları açısından büyük önem arz ediyor.
İran’daki protestoların belgelenmesi ve yayılması açısından internet ve sosyal medya hayati çünkü dünya, erişim engellerine rağmen dolaylı yollarla İran’ın sesini ancak bu şekilde duyabildi ve duyuyor. Uluslararası kamuoyu bu yolla oluştu. Resmi medya kaynaklarının engellediği haberler dünya geneline yine bu yollarla ulaştı.
Bu noktada, dijital aktivizmin önündeki en büyük engel şüphesiz İran hükümetinin 8 Ocak’tan bugüne, geniş çapta sürdürdüğü internete erişim engeli. Süregelen kesintilerle engellenen erişim, protestocuların ve halkın dış dünyayla iletişimini ve bilgi alışverişini keserken platform eylemlerinin de etkisini büyük ölçüde sınırlandırıyor.
Öte yandan İran’da kadınların Hamaney fotoğraflarını tutuşturarak sigaralarını yaktığı eylem kısa sürede yayılarak viral oldu. “Hamaney resmiyle sigarasını yakan kadın” imgesi, dünyada İran direnişinin en çarpıcı sembollerinden bir haline geldi.
İran’da hala eril bir nesne olarak kodlanan, kadınlar için ayıp ve ahlak dışı görülen sigara ile yakılan Hamaney portreleri, sadece mevcut siyasi lidere değil kadını denetleyen ataerkil yapı ve normlara da bir meydan okuma haline geldi. Diğer deyişle, kutsal sayılan bir yüzün ateşe verilmesi iktidarın dokunulmazlığını da sembolik olarak yakıp kül etti.
İran’da son yıllarda yükselerek bugüne ulaşan protestolar, yalnızca sokakta değil; sözle ve imgeyle dijital alanda da kurulan yeni bir direniş estetiğini........