Yirminci yüzyılın başı, politik ve toplumsal dönüşümlerle birlikte  sanatsal paradigmalarda köklü kırılmaların yaşandığı bir dönemdi. Kolaj (collage), modernitenin parçalanmış deneyimini görselleştiren radikal bir ifade biçimi tekniği olarak doğdu. Bu da kolaj sanatının doğuşunu ve gelişimini, Dünya Savaşları’nın yarattığı epistemolojik ve ontolojik krizler bağlamında incelemeyi gerekli kılıyor.

Teknik olarak Kolaj, ilk kez 1910’larda Kübistler tarafından sistematik olarak kullanılmaya başlandı. Pablo Picasso ve Georges Braque gibi sanatçılar, resim yüzeyine gazete parçaları, duvar kağıtları ve çeşitli gündelik materyalleri dahil ederek temsil fikrini sorgulamaya açtı. Özellikle, Picasso’nun Still Life with Chair Caning (Bambu Sandalyeli Hazeranlı Natürmort-1912) adlı eseri, Kolaj tarihinde bir kırılma noktası olarak kabul edilir. Karma teknikteki eser, ilk kübist kolaj ve -farklı görüşler olmakla birlikte- ilk montaj yapıt olarak kabul edilir. Dokusu, tuval üzerine yağlı boya, hazeran görüntüsünü veren baskılı muşambadadır ve yüzeyi urganla çerçeveledir.

Bu dönemde Avrupa’da hızla gelişen sanayileşme, kentleşme ve medya kültürü, gerçekliğin parçalı ve çoğul bir deneyim olarak algılanmasına neden olmuştur. Kolaj, bu parçalanmışlığı yalnızca temsil etmekle kalmaz, onun estetik bir formunu üretir (Greenberg, 1986).  Ancak aynı dönemde Picasso, kolaj yaptığı için sanat çevrelerince kendi resmini küçümsemekle itham edilir.

1914’te başlayan Büyük Savaş, Avrupa’nın kültürel ve entelektüel temellerini sarsarken ilerleme ve rasyonaliteye olan inancı de önemli ölçüde zedeler. Bu bağlamda ortaya çıkan Dada hareketi, kolajı ve özellikle fotomontajı radikal bir politik araç olarak kullanır.

Hannah Höch’ün Cut with the Kitchen Knife adlı eseri, medya imgelerini parçalayarak Weimar Cumhuriyeti’nin politik yapısını eleştirir. Eser temelde üç bölümden oluşur: Sol üstte Dada'ya destek verenler, sağda ordu ve siyasi figürlerin yozlaşmış dünyası, altta ise teknoloji ve modern yaşam karmaşası yer........

© T24