Sabah telefonunu açtın ve gördüğün ilk reklam direkt senin haftalardır ilgilendiğin üründe indirim olduğunu gösteriyor. Garip değil mi? Hepimiz en az bir kere telefonlarımızın bizi dinlediğini düşünmüş olabiliriz. Bizi tanıyan, tüm hobilerimize hakim olan ve bize nasıl para harcatacağını çok iyi bilen bir algoritma ile karşı karşıyayız. Sosyal medyada özgürce gezdiğimizi sanıyoruz. Ancak gerçek şu ki algoritma her adımımızı kontrol altında tutuyor. Bu yazımda bize zorla fikirler aşılayan ve adeta beynimizi yıkayan algoritmaları anlatacağım. Öncelikle filtre balonlarını inceleyeceğim.

Filtre Balonları ve Öneri Sistemleri

Filtre balonu kavramı ilk olarak 2011’de aktivist Eli Pariser tarafından ortaya atıldı. Bu kavram algoritmaların geçmiş davranışlarımızı analiz edip bize beğeneceğimizi tahmin ettiği içerikleri göstermesi anlamına geliyor. Netflix’te ilginizi çekebilir diyerek gördüğünüz filmler, alışveriş sitelerinin “size özel kampanya” adı altında sunduğu ürünler ve hatta sosyal medyada kaydırırken gördüğünüz içerikler filtre balonuna dahil. Algoritmalar ilgimizi çekmeyeceğini düşündükleri ürünleri ve içerikleri ise filtrelendirerek bize sunmayı bırakıyor. Bu yönleriyle algoritmalar bizleri zamanla tanıyor. Bir alışveriş uygulamasına ilk girdiğinizde her kesime hitap edebilecek ürünlerle karşılaşırsınız. Uygulamayı bir süre kullanınca ise daha önce göz attığımız ürünlere benzer ürünler görürüz. Bu algoritmanın ilgi alanlarımızı ve beğendiğimiz ürünleri öğrenmesidir. Böylelikle filtre balonları bizi ne alacağımız yönünde yönlendiriyor ve bizi olabildiğince uzun süre uygulamanın içinde tutarak harcama yapmaya yönlendiriyor. Eğer bu yönlendirmeden rahatsızsanız, uygulamaları indirmeden önce veri gizliliği politikalarını okumanızda fayda olacaktır. Ayrıca birçok site ve mobil uygulama artık bu izlemenin yapılıp yapılmaması yönünde sizin tercihinizi soruyor. “Bu sitedeki çerezleri kabul ediyor musunuz?” veya “Uygulama sizin istek ve tercihlerinizi izlesin mi?” bildirimleri ile karşılaştığınızda reddet butonuna basabilirsiniz.

Bana göre sanılanın aksine, bu yönlendirme her zaman olumsuz........

© SuperHaber