Türk Devletleri Teşkilatı’na büyük etkisi olacak! |
Evet sevgili dostlar Macaristan’da yapılan seçimlerin sonucu çok farklı yorumlara sebep oldu. Her şeyden önce 16 Yıllık Viktor Orban iktidarı sona erdi... Özellikle Elon Musk’ın Macaristan'da Viktor Orban'ın yenilgiye uğradığı seçimlere dair "Soros örgütü Macaristan'ı ele geçirdi" yorumu çok önemli... Avrupa Birliği içinde ise bu seçimler büyük bir memnuniyetle karşılandı. Özellikle de seçimleri kazanan muhalefet lideri Peter Magyar, Avrupa Birliği konusunda daha ılımlı ve Orban’ın AB içindeki politikalarının tersini düşünen ve savunan biri... Peter Magyar aynı zamanda eski bir Fidesz mensubu; yani klasik “Sorosçu liberal” profilden çok, merkez sağ–muhafazakâr ama AB yanlısı bir çizgide duran biri... Seçimlerde de özellikle yolsuzlukla mücadele, hukuk devleti ve AB fonlarının açılması gibi vaatlerle öne çıktı.
Aslında bu seçimlerde özellikle kazanan taraflar içinde AB, Soros ve Küreselcileri saymak mümkün... Viktor Orban’ın "Macaristan Macarlarındır" diyerek ördüğü milliyetçi duvar, AB fonlarıyla parlatılan, Soros tezgahından geçmiş bir figür olan Péter Magyar eliyle yıkıldı. Macaristan, stratejik olarak hem AB içinde hem de Rusya ile olan ilişkilerde önemli bir konumdadır. Ayrıca Avrupa’nın dış politika ve güvenlik mimarisinde Rusya karşıtlığı konsolide edilirken Peter Magyar yönetimi Ukrayna ‘ya AB yardımlarının açılmasına katkı sağlayacaktır. Bu da Rusya-Macaristan ilişkilerinde olumsuzluklara neden olabilir.
Viktor Orban’ın özellikle Rusya’ya olan yakınlığı ve İsrail konusunda ise daha çok ılımlı politika izlemesi Macaristan halkında giderek kötü bir Orban nefretinin oluşmasına sebep olmuştu. Hatta seçim mitinglerinde dahi sürekli bu konularla ilgili protestolar da yapılmıştı. Aslında bu seçimde Perşembe’nin gelişi Çarşamba’dan belliydi lakin Viktor Orban bu kaçınılmaz sonu önceden gördüğü halde gerekli müdahaleleri yapamadı...
Gelelim Türk Devletleri Teşkilatı konusunda Macaristan’ın bundan sonra rolü ve önemine... Orban, Türk dünyasıyla görünür ve yüksek profilli bir siyaset izliyordu. Peter Magyar bu kapsamda Orban kadar özellikle Türk Devletleri Teşkilatı içinde enerjik ve destekçi bir politika izlemeyebilir. Bu da aslında bir nevi bizim açımızdan da önemli sonuçlar doğurabilir. Önümüzdeki dönemde Türk Devletleri Teşkilatı’nın daha aktif olacağı bir dönem içine girerken Teşkilat içinde gözlemci bir statüde olan Macaristan gibi önemli bir partnerin Teşkilat içinde pasif bir politika izlemesi epey bir olumsuz sonuç doğurabilir. Türk Devletleri Teşkilatı’nın Avrupa içindeki en önemli bağlantı noktası olan Macaristan’ın birlik için de aktif bir politika izlemeyecek oluşu önemlidir. Bu yüzden Budapeşte’deki iktidar değişimi, TDT’nin Avrupa açılımı açısından önemli bir yere sahiptir. Türkiye, bu konuda gerekli bazı doneleri yeni seçilen hükümete verecektir lakin bu konuda seçim kampanyası da dahil söylemlerde bile geçmeyen TDT’nın geleceği konusunda Macaristan adına olumsuzluklar silsilesi başlayabilir.
Macaristan, TDT’de tam üye değil; 2018’den beri gözlemci üye. Buna rağmen, Avrupa Birliği içinden TDT’ye en yakın ülke konumunda, Orta Koridor / lojistik projelerinde de siyasi destek veriyordu. Türkiye ve Azerbaycan ile özel ilişkiler kurulmuştu. Bu özel ilişkiler Peter Magyar iktidarında da devam edecek mi göreceğiz! Bu dönemde Viktor Orban dönemindeki kişisel sıcaklık azalabilir. Macaristan’ın TDT zirvelerindeki siyasi görünürlüğü düşebilir ve Macaristan’ın Brüksel çizgisi güçlenirse bazı sembolik destekler zayıflayabilir. Bu konuda yakın zamanda önemli gelişmeleri de göreceğiz. Özellikle de Mayıs ayında yapılması planlanan Türk Devletleri Teşkilatı zirvesinde Macaristan’ın tavrını ve birlik içindeki düşüncelerini daha iyi gözlemleyeceğiz.