We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Yüz Senelik Terâne: Sözde Batı Ermenistan Cumhuriyeti

3 3 0
04.06.2020

Yabancıların, mirasçısı olduğu devletler ve Türkiye üzerine harita çizme hastalıkları bilinen bir hakîkattir. Bu mevzû hakkında o kadar çok vesîka bulunmaktadır ki sırf haritalardan müteşekkil sayfalar dolusu kitap neşredilebilmiştir. Türklerin Anadolu’yu yurt edinmesiyle başlayıp bugüne kadar bilfiil devam eden bu vetîrenin uzak olmayan geçmişteki tezâhürlerinden biri de hiç şüphesiz Sevr Muâhedesi’dir. Damat Ferit Paşa tarafından oldubittiye getirilerek İstanbul Hükûmeti adına Saltanat Şûrâsı tarafından imzâ edilen muâhede, Meclis-i Mebûsan’ın kapalı olması sebebiyle mecliste görüşülememiş ve mer’iyete girmemiştir. TBMM Hükûmeti muâhedeye taraf olmadığı için muâhedenin TBMM Hükûmeti’ni bağlayan bir tarafı da yoktur. Klasik tâbirle Sevr, ölü doğmuş ve bir proje olmaktan öteye gidememiştir ancak yabancıların Türkiye üzerindeki en şiddetli arzularını gösterir bir muâhede olarak Türk milletinin hâfızasındaki yerini almıştır.

Sevr Muâhedesi üzerinden yaklaşık yüz sene geçmesine rağmen bugün dahi Türkiye toprakları üzerinde hak iddia edenlerin ana dayanak noktası olmaktadır. Bu iddiaları dile getiren devletlerin başında da Ermenistan gelmektedir. Hâlihazırda sözde soykırım iddiaları ile milletlerarası arenada Türkiye’yi işlemediği bir suça mahkûm etmek isteyen Ermenistan, Türkiye aleyhindeki faâliyetlerini sâdece bununla hudutlandırmamıştır. Sözde Batı Ermenistan Cumhuriyeti adında oluşturulmaya çalışılan devletçik Türkiye aleyhine yapılan çalışmaların son örneğidir.

Sözde Batı Ermenistan Cumhuriyeti’ne bağlı Batı Ermenistan Ulusal Meclisi’nin neşrettiği “Batı Ermenistan Ermenileri’nin ve Batı Ermenistan’ın haklarının savunmasına yönelik hukuki ve siyasi birleşik paket” adlı vesîka bu sözde cumhuriyeti ve taleplerini anlamamız noktasında anahtar mevkiindedir bu yüzden vesîkanın mühim kısımlarından iktibaslar yapacağım.

Sözde cumhuriyetin kuruluşu ve yapılanması vesîkanın önsözünde şöyle anlatılmaktadır:

“2004 Aralık 17 târihinde Artsakh’ın Şuşi şehrinde Batı Ermenistan Ulusal Konseyi kuruldu. Aynı gün Batı Ermenistan Ermenilerinin kendi kaderini tayin hakkına dair, 2007 yılında ise Ermeni yüksek platosu ve Tarihi Ermenistan`ın yerlisi (otokton) olarak Batı Ermenistan Ermenilerinin haklarına dair bildirge kabul edildi. 4 Şubat 2011 tarihinde Batı Ermenistan Hükümetinin oluşum sürecinin başlangıcı ilan edildi. 2014 yılı Ocak ayında daha önce gerçekleştirilmiş seçimler sonucunda, Batı Ermenistan Milli Meclisi(Parlamento) oluştu, Milli Meclis ise Cumhurbaşkanı seçimi yaptı.”

Aynı vesîkanın 22. sayfasında sözde cumhuriyetin hukûkî ve siyâsî dayanakları şöyle açıklanmaktadır:

“– Batı Ermenistan hakkında Rusya hükümetinin deklarasyonu, 29 Aralık 1917

– Sevr Barış antlaşması 10 Ağustos 1920

– ABD 28. Başkanı Woodrow Wilson’un hakem kararı 22 Kasım 1922

– Kilikya Bağımsızlık bildirgesi 4 Ağustos 1920

– Ek antlaşmalar ve hukuksal belgeler”

Not: Wilson’un hakem kararı 22 Kasım 1920 târihlidir. Aynen iktibas yapıldığı için yanlışlık düzeltilmemiştir.

Sözde Batı Ermenistan Cumhuriyeti Merkez Seçim Komisyonunun 14 Eylül 2018 târihli beyânatına göre sözde cumhuriyetin şâmil olduğu idârî mıntıkalar şöyle açıklanmıştır:

“Seçilmiş milletvekilleri, kökleri ve ile, Batı Ermenistan’ın 27 bölgeyi ve eyaleti temsil ederler. Bitlis, Sasun, Muş, Van, Tigranakert, Harput, Hemşin, Trabzon, Ordu, Sebastiya, Karin (Erzrum), Kars, Ardahan, Ani, Iğdır, Harput, Kilikya, Sis, Adana, Urfa, Malatya, Hnus, Dersim, Taron, Javakhq ve diğerleri.”

Not: İktibasta Tigranakert olarak geçen yer ismi, Rusya Federasyonu’nda faâliyet gösteren Ermeni diasporasının merkez yayın gazetesi Erkramas’a göre eski Ermenistan’ın başkenti ve Diyarbakır’ın eski ismidir. Sebastiya ismi Sivas’ı temsil etmektedir. Taron ismi Muş’u temsil etmektedir. Javakhq ismi Gürcistan hudutları içerisindeki Samtshe-Cavaheti idârî mıntıkasını temsil etmektedir.

Sözde Batı Ermenistan Cumhuriyeti başbakanı........

© Stratejik Ortak