We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Hayaller ve Gerçekler: İsrail’in Çıkarları Açısından Mısır

2 3 0
21.09.2021

Tarihsel Arka Plan

Kurulduğu günden beri İsrail ile çatışma halinde olan Mısır en son Yahudilerin Yom Kippur (Oruç Günü) savaşları (6-15 Ekim 1973) sırasında İsrail ile savaşmıştır. İsrail her ne kadar bu savaşı kazansa da belirgin bir şekilde Araplar karşısında zorlanmaya başladığı da görülmüştür.

Bundan sonra ise Araplar arasındaki ittifakın bozulması için girişimler başlamış ve bu maksatla bölgenin en kuvvetli ülkelerinden birisi olan Mısır hedef seçilmiştir. Ancak yöneticiler düzeyinde yapılan işbirliği ve projeler tabanda asla destek bulmamış ve İsrail Devleti'nin bekasını sağlamlaştırmada kilit rol oynayan ve 1979 yılında ABD'nin arabuluculuğunda imzalanan barış anlaşması sonrasında; barış yapan iki ülke lideri (Izak Rabin ve Enver Sedat) kendi insanları tarafından öldürülmüştür. Bu nedenle de iki ülke arasındaki bu anlaşmalar ve sağlanan barış İsrail’de “Soğuk Barış” olarak isimlendirilmiştir.

Bu nitelemeden de anlaşılacağı gibi barış daha çok devletin yönetim kademesinde (daha çok askeri ve istihbarat kanalı) ikili örtük ilişki düzeyinde seyretmiş ve iki ülke insanlarına yansımamıştır. Bu süreç, İsrail stratejik araştırma merkezleri tarafından yapılan değerlendirmelerde "Mükemmel Fırtına" olarak da adlandırılan "Arap Baharı" ile farklı bir duruma evirilmiş ve tarihinde ilk defa Mısır'da cumhurbaşkanı halk tarafından seçilerek yönetimi ele geçirmiştir. Bu durum İsrail yönetimini oldukça kaygılandırmıştır.

Mısır'da o dönemdeki bu değişim ve dönüşümün sahip olduğu potansiyel güç tüm Arap coğrafyasını dönüştürebilecek bir güçtü. Bu İsrail'in ve Siyonizm’in çıkarları için çok büyük bir tehdit olarak algılanmıştı. Çok geçmeden halk tarafından seçilerek Cumhurbaşkanı olan Muhammed Mursi kendisinin göreve getirdiği Genelkurmay Başkanı Sisi tarafından yapılan bir darbe ile devrilmiş ve yeşeren demokrasi ümidi çok kısa bir sürede yok edilerek dış güçlerin desteklediği bir yönetim ülkenin kaderine hâkim olmuştur. Bu durum İsrail açısından arzu edilen bir durumdu ve böylece bölgedeki kendi etkinliğini artırmak için ittifaklar kurmaya başladı.

Halen yönetimde olan darbeci Sisi, İsrail başbakanı Bennet'i Mısır'a davet etti.

İsrail medyasına göre Mısır Cumhurbaşkanı Sisi’nin daveti, önceki haftalarda İsrail'de görüşmeler yapan Mısır İstihbarat Başkanı vasıtasıyla Bennet'e iletilmiştir. Ziyaretin zamanı son ana kadar gizli tutulmuş ve Bennet-Sisi görüşmesi Kızıldeniz’deki turizm merkezi Şarm el Şeyh'te, 13 Eylül 2021’de gerçekleşmiştir. Ziyarete ilişkin görüntüler ile liderlerin konuşmaları ve yorumları İsrail medyasında geniş yer almıştır. İki ülke arasında bu seviyede gerçekleşen son ziyaret; 2011’de, dönemin Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in devrilmesinden bir süre önce, Netenyahu tarafından Mısır'da gerçekleştirilmişti.

“Soğuk Barış” Günümüzde Ne Kadar Isıtılabilir?

Bu sorunun cevabı Doğu Akdeniz merkezli Büyük Ortadoğu Bölgesi için mutlaka cevaplandırılması gereken bir husustur. Tarihte olduğu gibi bugün de küresel güç mücadelesinin yoğun olarak yaşanmakta olduğu bölgede; bu iki ülkenin ilişkilerinin seyri bölgesel güçler açısından olduğu kadar elbette büyük güçler açısından da önemlidir.

İsrail ve Mısır; Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarının Doğu Akdeniz'de buluştuğu kilit bir noktada konuşlanmış iki önemli ülkedir. Bu iki ülke ilişkileri, bölgede çıkarları olan büyük güçlerin ve özellikle Amerika'nın önemli ölçüde etkisi........

© Stratejik Düşünce Enstitüsü


Get it on Google Play