We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Türkiye-Rusya İşbirliği Araştırma ve Uygulama Merkezi kuruldu

8 3 106
26.10.2018

Araştırma Merkezi Müdürlüğü’ne atanan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr Vedat Çalışkan, merkezin kuruluş amacını ve planladıkları çalışmalar hakkında Sputnik haber Ajansı’na değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye-Rusya işbirliğinin Sizce önemi nedir?

Türkiye ve Rusya, Avrasya’nın birbiri için her zaman önem taşıyan iki önemli ülkesidir. İki ülke arasında son yıllarda gelişme gösteren ekonomik ilişkiler ve uluslararası alanda dünya sorunlarına karşı sergilenen ortak politik yakınlaşmalar, aynı zamanda iki ülke arasında işbirliği potansiyelinin keşfedilmesi sürecini de başlattı. Bu sürecin sağlam temeller üzerinde yükselebilmesi için işbirliği alanlarının çeşitlendirilerek geliştirilmesi kadar kültürel diyalog kanallarının da artırılması gerekiyor. Bu süreçte Çanakkale’nin kültürel diyaloğa katkı sağlayacak çok önemli bir rolü olabileceğini değerlendiriyoruz. Türkiye’nin batıya açılan kapısı durumundaki Çanakkale, birçok bakımdan sembol şehirdir. Tarihsel olarak Türkiye için olduğu gibi Rusya için de gurur kaynağıdır. Biz de, iki ülke arasında gelişme gösteren ilişkilere ve işbirliği projelerine köprü oluşturmak üzere Çanakkale’de bir temel atmış olduk.

Çanakkale’de Araştırma Merkezi Fikri Nasıl Doğdu?

Çanakkale, Türkiye-Rusya ilişkilerinde tarihsel olarak oldukça önemli bir yerdir. Bilindiği gibi, Bolşevik devriminden sonra Beyaz Rus göçünün yöneldiği ülkelerden birisi de Türkiye olmuştur. Türkiye’ye ulaşan “Beyaz Ruslar”ın yaklaşık 30 bin üyesi 1920-1921 yıllarında Gelibolu’da zorunlu bir gurbet yaşamıştır. Yeniden hayata tutunmaya çalışan Beyaz Ruslar, bu zor günlerinde Gelibolu’da yaşayan Türklerden büyük destek görmüştür. Oldukça yakın bir tarih olmasına karşın, Gelibolu’da yaşanan bu insani dayanışma örneği günümüzde Türkiye’de pek bilinmez. Oysa Rusya, tarihsel geçmişteki bu gurbete ve yaşanan dayanışma örnekleri nedeniyle Gelibolu’ya özel bir önem vermektedir. Nitekim Beyaz Ruslar Gelibolu’dan ayrıldıktan sonra dünyanın çeşitli ülkelerinde dernekler, vakıflar kurmuş; çeşitli dergiler çıkarmıştır. Merkezi Paris’te olan ‘Gelibolulular Derneği’ bunlardan biridir. Dolayısıyla geçmişte olağanüstü koşullarda yaşanan bu dayanışma döneminin varlığı, günümüzde Rusya ve Türkiye arasında köprü kurulması için ilham verici bir zemin oluşturmaktadır. Bu tarihsel arka plan içinde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin, Rusya ve Türkiye ilişkilerinde bir platform olarak, akademik işbirliğinin yanı sıra çeşitli sektörler arasında gerekli bağlantıları ve koordinasyonu üstlenebileceğini değerlendirdik.

© Sputnik / Amur Gadjiev

Rusya-Türkiye işbirliği için Çanakkale’de dostluk köprüsünün temelleri atıldı

2008 yılında, araştırmalarımızın da katkıda bulunduğu bir sürecin sonunda, Gelibolu’da Ruslara ait ancak zamanla tahrip olmuş ve kaybolmuş büyük mezarlık ve anıt yeniden inşa edildi. Nitekim o günden itibaren belirli günlerde, Rusların Gelibolu’ya gelişi ve ayrılışı tarihlerinde, anıta ve dolayısıyla Çanakkale’ye, üniversitemize çeşitli ziyaretlerde bulunan heyetler oldu. Bizler de İki ülke tarihinde ortak bir noktayı oluşturan bu konuyu daha geniş bir perspektifle ele almayı düşündük. Sadece bir ya da iki güne sıkışan bu ilişki kalıbının dışına çıkarak, konunun iki ülke arasında sürekli bir işbirliği faktörüne dönüşmesini odaklandık. Çünkü tarihsel ve kültürel ortak noktalarımıza dayanarak, günümüzde oluşturulacak dayanışma ve işbirliği örnekleri oldukça önemlidir.

Gerçekten de Gelibolu, Ruslar için tarihsel, politik ve kültürel bakımlardan özel bir anlam taşır ve adeta kutsal bir mekan olarak görülür. Çünkü Gelibolu’ya ulaştıktan sonra yıkıcı moral bozukluğundan sıyrılan Beyaz Ruslar, toplumsal hayatlarını burada tekrar kurmayı başarmışlardır. Bugün çok çeşitli ülkelere dağılmış bulunan Beyaz Rus aileleri için Gelibolu birçok yönden çok özel anlamlar taşıyor. Temelde “Gelibolulu Beyaz Ruslar” a dayanan bu olanakların, kurulacak merkezin de katkısıyla Çanakkale’ye hatta Türkiye ölçeğinde çok çeşitli yararlar sağlayabileceğini değerlendiriyorduk.

Neredeyse tam bir yıl olacak; 20 Kasım 2017’de Çanakkale’de “Beyaz Rusların Gelibolu Gurbetinin 100. Yılına Doğru” adlı bir konferans düzenlemiştik. Rusya İstanbul Başkonsolosu Andrey PODELYSHEV ile Rusya Bilim ve Kültür Merkezi Türkiye temsilciliğinin de konuşmacı olarak........

© Sputnik Türkiye