We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Hz. Muhammet’in gerisine düşmek

729 36 75
02.09.2021

Taliban'ın ideolojik temeli nedir?

-Din/İslam ne kadarını oluşturuyor?

-Milliyet/Peştu (Paştun) ne kadarını oluşturuyor?

Afganistan'ın erkek otoritesine-üstünlüğüne/ataerkilliğe dayanan kültürünü, düzenini salt İslam yorumuyla veya feodalizme/aşirete dayalı etnisiteyle açıklamak doğru olmaz! Ne biri ne öteki; aslında ikisi:

Taliban'ın ideolojisi; Deobandi temelli dini anlayışa dayalı şeriat hukuk biçimini, Peştu sosyal ve kültürel normlarıyla birleştirmiştir.

O halde Taliban'ı kavramaya “Deobandi” ile başlamalıyız:

Hindistan'ın küçük Deoband kasabasındaki Dâr'ül Ulum/medrese okulunda 19. yüzyıl sonlarında çıkan İslami Sünni öğreti…

Tarih: 10 Mayıs 1857.

İngilizler olayı küçümsemek için “Seboy İsyanı” der…

Hintliler “Birinci Hindistan Bağımsızlık Savaşı” der…

“Deobandi Medresesi” ayaklanmadan sekiz yıl sonra kuruldu. Kurucuları Muhammed Kasım Nanautavi (1832-1880) gibi İngiliz sömürgeciliğine karşı ayaklanan kimi din alimleri idi.

Deobandi hareketinin siyasi kanadı; Hint Müslüman Ulema Cemiyeti, 23 Kasım 1919'da Delhi'de kuruldu. Bağımsız Birleşik Hindistan hedefli, şiddete başvurmayan (Gandi'nin Tuz Yürüyüşü'nü desteklemek gibi) eylemler yaptılar.

İngilizleri, Müslümanların büyük düşmanı ilân eden “Deobandi Okulu”, İkinci Abdülhamit'ten başlayarak Osmanlı ile yakın ilişki yürüttü. Mesela: Medresenin şeyhi Mahmut Hasan Diyûbendi (1851-1920), Trablusgarp direnişinde öğrencilerini Osmanlı'ya yardıma çağırdı. Ki Birinci Dünya Savaşı'nda Enver ve Cemal paşalarla görüştü. Hicaz'dan Mehmetçik'in yanına gitmek istese de........

© Sözcü


Get it on Google Play