We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Samsun bombardımanı

152 289 101
07.06.2021

Kurtuluş Savaşı'nda bir taraftan işgalci Yunan orduları İngiliz desteğiyle Anadolu içerine doğru ilerlerken, diğer taraftan işgalci Yunan donanması, İngiliz desteğiyle liman şehirlerimizi bombalıyordu. İşte bombalanan o şehirlerden biri de Samsun'du.

ANADOLU'NUN İŞGALİNDE ABD ETKİSİ

ABD Başkanı W. Wilson, I. Dünya Savaşı sonuna doğru, 10 Ekim 1917'de Albay House'a “Türkiye bütünüyle ortadan silinmeli ve ona uygulanacak işlem barış konferansına bırakılmalıdır” dedi.(1)

6 Mayıs 1919'da, Paris Barış Konferansı'nda, ABD (W. Wilson), İngiltere (L. George), Fransa (Clemenceau) –güya Anadolu'da İtalyan yayılmacılığına karşı- İzmir'in Yunanlarca işgaline karar verdiler.

Amerikalı tarihçi L. Evans, “Türkiye'nin Paylaşılması” adlı eserinde şöyle diyor: “15 Mayıs 1919'da Yunan orduları, İngiliz, Fransız ve Yunan gemilerinin koruyuculuğu altında İzmir'e çıkmışlardı… (Bu sırada) Amerikan filosu (da) limanda bulunuyordu.”(2)

Wilson, D. Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulması için de harekete geçti. Kurulmasını planladığı Ermeni devletinin haritasını da bizzat kendisi çizdi. (3)

İngiltere ve Fransa'yla anlaşarak Yunanları İzmir'e çıkaran ABD, 1918-1923 arasında Türk denizlerinde 20 kadar savaş gemisi bulundurdu. (4) İşgalci Yunan ordularına para yardımı yapan ülkeler arasında İngiltere ve Fransa'nın yanında ABD de vardı.(5)

7 Haziran 1922'de bombalandıktan sonra Samsun.

Doğan Avcıoğlu'nun deyişiyle Türk-Yunan Savaşı aslında Türk İngiliz Savaşıydı.(6) Sözde “tarafsız” İngilizler, Anadolu'ya çıkardıkları Yunan ordularına maddi, manevi her türlü desteği verdiler. Öyle ki Anadolu'daki İngiliz kuvvetlerinin bir bölümü doğrudan İngiliz komutasındaydı. Yunan ordusunda çok sayıda İngiliz askeri danışman vardı. Yunan donanmasında bir İngiliz deniz misyonu görev yapıyordu.(7)

7 Şubat 1920'de Lord Curzon, Amiral de Robeck'e “Yunan ordusuna, Türklere saldırması için gerekli emri verdiğini” yazdı.(8)

22 Haziran 1920'deki Yunan saldırısını İngiltere ve Yunanistan birlikte yürüttü. Prof. Arnold Toynbee, “Saldırı planlarının İngiliz kurmayları ile birlikte hazırlandığını” yazacaktı. Mudanya, Gemlik, Karamürsel gibi Marmara Denizi sahil kasabaları İngiliz-Yunan ortak hareketiyle işgal edildi.(9)

Anadolu'daki Yunan saldırısına destek olmak isteyen İngilizler, Haziran 1920'de İzmit'i işgal etti. 14 Haziran'da Kuvayı İnzibatiye ile savaşan Kuvayı Milliye birliklerine ateş açtılar. Bu sırada İngiliz uçakları da Türk birliklerini bombaladılar. 19 Haziran'da İngiliz savaş gemileri İzmit Çuha Fabrikası'nı bombalayıp yıktılar. 29 Haziran'da İzmit Derince Limanı'ndaki Türk cephaneliğini havaya uçurdular. 3 büyük savaş gemisiyle Türk köylerini bombaladılar.(10)

Nitekim 26 Haziran 1920'de Amiral de Robeck, Lord Curzon'a gönderdiği bir telgrafta “Biz şimdi Türklerle savaş halindeyiz. Türklere yenilirsek bütün etkimizi kaybedeceğiz” diyordu.(11)

Mütareke sonrasında Samsun'da Rum Pontus çetelerinin faaliyetleri arttı, buna karşı Türkler de direnişe geçti. İngiltere ve Amerika, Samsun'da Türklerin Rumları katletmeye hazırlandığını ileri sürdü.(12) İngilizler, 5 Mart 1919'da Samsun'u işgal ettiler.

Yunan ordularının İnönü'de üst üste iki kere yenilmesiyle endişelenen İngiltere, Mart 1921'den itibaren Yunan donanmasıyla birlikte Karadeniz kıyılarını ablukaya başladı. İstanbul'dan ve Sovyet Rusya'dan Ankara'daki milliyetçilere yapılan yardımlar Trabzon, İnebolu, Samsun üzerinden Batı cephesine taşınıyordu. Bu nedenle Yunan donanması, Karadeniz'de İnebolu, Trabzon ve Samsun limanlarını bombaladı. İngilizler de bu Yunan bombardımanlarını desteklediler. İşte Karadeniz'de İngiliz destekli Yunan bombardımanlarından biri de 7 Haziran 1922'de Samsun'a yapıldı.(13)

Yunanların ‘Namussuzca bir hareketle Samsun'u bombardıman ettiklerini' yazan 8 Haziran 1922 tarihli Hakimiyeti Milliye gazetesi. Manşette, düşmanın bu hareketiyle askeri değil siyasi bir zafer kazanmak istediği belirtiliyor.

Atatürk, Büyük Taarruz öncesinde son bir kez daha diplomatik yolları denedi. Şubat 1922'de Dışişleri Bakanı Yusuf Kemal Bey'i Londra'ya ve Paris'e gönderdi. Ancak Yusuf Kemal Bey Avrupa'dan eli boş döndü. Bunun üzerine Atatürk, Anadolu'nun tamamen boşaltılmasını........

© Sözcü


Get it on Google Play