We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Ağa Camisi

264 662 150
31.05.2021

Geçtiğimiz cuma günü Cumhurbaşkanı Erdoğan Taksim Camisi'nin açılışında yaptığı konuşmada Beyoğlu'ndaki Ağa Camisi'nden de söz etti. Nazım Hikmet'in “Ağa Camisi” şiirinden bir dörtlük okuyan Erdoğan, Ağa Camisi'nin, Atatürk döneminde satılmaktan ve yıkılmaktan kurtarıldığından ise hiç söz etmedi. İşte bugün, Erdoğan'ın söz etmediği Ağa Camisi gerçeklerini anlatacağım.

BEYOĞLU AĞA CAMİSİ

Taksim'den Beyoğlu'na doğru giderken İstiklal Caddesi ile Sakızağacı Sokağı'nın kesiştiği köşede 1596'da Hüseyinağa tarafından yaptırılan Ağa Camisi vardır. Ancak yıllar boyunca bakımsız kalan Ağa Camisi, 1918-1923 arasındaki işgal yıllarında da satılıp yıkılmakla karşı karşıya kaldı.

Yıl 1922… Kurtuluş Savaşı'nın en zor zamanlarıydı. Mustafa Kemal, Anadolu'da Büyük Taarruz'un son hazırlıklarını yapıyordu. İşte o günlerde İstanbul'da Osmanlı Saray Hükümeti'nin Evkaf Nezareti, Beyoğlu'nda bakımsızlıktan yıkılmak üzere olan Ağa Camisi'ni –arsasına apartman yapılmak üzere– satmaya kalktı. Ancak Ağa Camisi mütevelli heyetinin itirazları ve İleri gazetesinin ısrarlı yayınları nedeniyle hükümet geri adım attı.(1)

Ağa Camisi 1937'de tamir edildikten sonra ibadete açılırken önündeki duvara ‘Yurttaş Dünü Unutma Bugünü İyi Anlarsın' yazıldı.

İleri gazetesi, 1922 yılında, Ağa Camisi'nin satışıyla ilgili gizli pazarlıkları, -gazetedeki ifadeyle- bu konuda “dönen dolapları” deşifre ederek bir kamuoyu oluşturdu. 11 Temmuz 1922 tarihli İleri gazetesinde ”Cami Satılır Mı?” başlıklı bir haber çıktı. Haberin alt başlığı “Ağa Camii Etrafındaki Dolaplar” şeklindeydi.(2)

Bu haberin üzerine, 15 Temmuz 1922'de Ağa Camisi Mütevelli Vekili Ahmed Kemalettin Bey, İleri gazetesine yaptığı açıklamada, “Şimdiye kadar cami arazisinin satılmasının söz konusu olmadığını” belirterek şöyle diyordu: “Bir zamanlar Evkaf Nezareti bu camii şerifi başka bir mahalle nakil ve arsasına apartman inşa etmek istemiş ve fakat mütevellisinin muhalefetiyle muvaffak olamamıştı. Sonraları Evkaf Nezareti, yine bu camii şerifin avlusunda 50 sene müddetle elektrik trafo merkezi inşasına müsaade (etmiş) ve camii şerif hademesine mahsus yapıları otomobil garajı olarak kiraya vermiş ve bunlar hakkında ne şerri makamlardan ne de mütevellinin onayını almaya lüzum görmemişti…”(3)

“Ağa Camisi Meselesi, Cami Arsası Etrafında Dönen Dolaplar”, İleri, 13 Temmuz 1922, s. 3.

17 Mayıs 1922 tarihli İleri gazetesinde de “Rumlar Camimizi de Çalacaklar” başlıklı bir haber çıkmıştı. “Beyoğlu'nda yegâne kalan İslam abidemiz Ağa Camii'nin Rumlar tarafından satın alınmasını sağlamak için bazı dolaplar çevrildiğini haber alıyoruz” denilen haberde, birtakım Rum komisyoncuların cami arsası için 15.000 lirayı gözden çıkardıkları, hatta birinin, gerekli kişilere 3000 lira avans verdiği belirtilerek “Evkaf Nezareti'nin basiret göstermesi” temenni ediliyordu. (4)

İleri gazetesinin 13 Temmuz 1922 tarihli haberine göre ise “vakfa gelir sağlayıp camiyi tamir etmek” gerekçesiyle Ağa Camisi'nin avlusu, apartman yapılması için, bir müzayedeyle satışa çıkarıldı. Müzayedeyi, Dolmabahçe Gazhanesinde Kok Kömürü Direktörü Rum Lefter Efendi kazandı. Gazete haberinde şöyle diyor: “Cami, harimine (dış avlusuna) 16.000 liralık inşaat yapılacak ve azami on sene........

© Sözcü


Get it on Google Play