Türkiye gerçeği: 100 beyan et, 300 kaçır |
Yeni yılın ilk haftasına Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Vergi Denetim Kurulu (VDK) tarafından 2024 yılında yapılan inceleme, izaha davet ve teftiş çalışmaları kapsamında Cumhuriyet tarihinin rekor vergi kaçağının tespit edildiği açıklamaları ile başladık. Normalde Vergi Denetim Kurulu’nun 2024 yılı Faaliyet Raporu’nun şubat ayı sonuna kadar açıklanması gerekiyor. Bu süre beklenmeden yeni yılın girmesi ile beraber müjdeli haber kamuoyuyla paylaşıldı. Yazılarımda hep Türkiye’de kayıtlı ekonomiden daha fazla kayıt dışı ekonomi olduğunu iddia ediyorum ve etmeye de devam edeceğim. 2024 yılına ilişkin açıklanan inceleme ve teftiş sonuçları beni doğruluyor. Bir önceki yıla göre bulunan matrah farkının 4 kat artmasına sevinelim mi üzülelim mi karar veremedim.
VDK geçen yıl, geliri ile harcaması arasında ciddi fark bulunan mükellefleri ve mükellef olmayanları, IBAN yoluyla kayıt dışı gelir elde edenler başta olmak oldukça geniş bir alanı kapsayan sektörel incelemeler yanında kuyumculuk ve demir-çelik gibi sektörlerde iş yerlerine giderek fiili envanter (sayım) yapmıştı.
Bu incelemelerin merkezinde kayıt dışı faaliyetler ve bu faaliyetlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi vardı. Enflasyonun en önemli nedenlerinden biri haline gelen maliyetlerinde görülebilir artış gerçekleşmeden fiyatlarını artıran ancak bu artışı vergi matrahlarına yansıtmayanlara yönelik ciddi çalışmalar da yapıldığını hatırlatalım.
Türkiye’de, 2023 yılında 4.5 trilyon TL gibi çok ciddi bir vergi tahsilatı gerçekleşti. 2024 yılı sonu itibarıyla da bu rakamın 7.6 trilyon TL olacağını bekliyoruz. Önümüzdeki yıl içinde bütçede 12.8 trilyon TL’lik bütçe gelir hedefi yer alıyor. Sistem içine kayıtlı vergi kaçırma imkanı olmayan mükellefler ve tüketicilerin yaptığı harcamalardan alınan vergiler ile sistem yürütülmeye çalışılıyor. Ancak kamu harcamalarının durdurulamaması ve bu kadar yüksek vergi tahsilatına rağmen bütçe açığının sürekli yükselmesi vergi tabanının genişletilmesi yani kayıt dışında kalan mükelleflerin kayıt içine alınarak vergiye tabi........