2025 yılı bütçe hikayesi: “Rakamlar mutlu, vatandaş yorgun” |
2025 yılı, ekonomi literatürüne “rakamların hükümete karşı isyan ettiği yıl” olarak geçebilir. Çünkü ilk kez uzun zamandır bir bütçe tablosu, propaganda cümlelerinden daha fazla şey anlatıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı Aralık 2025 bütçe gerçekleşmeleri, iktidarın yıl başında koyduğu hedeflerle yan yana getirildiğinde, ortaya tuhaf ama öğretici bir tablo çıkıyor.
Başlayalım.
2025 yılı için bütçe açığı hedefi yaklaşık 1,93 trilyon TL idi. Yıl sonunda gerçekleşen açık ise 1,80 trilyon TL civarında kaldı. Yani hükümet kendi koyduğu açığı aşmadı, hatta hedefin altında kaldı. Kâğıt üzerinde bu bir “başarı”.
Ama asıl hikâye burada değil.
Asıl kritik veri, faiz dışı denge.
Türkiye uzun yıllardır faiz dışı açık veren bir ülkeydi. Yani borcun faizini bile borçla ödüyordu. 2025’te ise yaklaşık 255 milyar TL faiz dışı fazla verildi. Bu, teknik olarak devletin kendi harcamalarını ve yatırımlarını, faiz hariç, vergilerle finanse edebildiği anlamına geliyor. Mali disiplin açısından bu son derece önemli bir eşik.
Ancak bu fazla nasıl elde edildi?
Cevap çok net: “Olağanüstü Vergiyle”
2025 bütçesinde........