Kontrol İhtiyacı: Her Şeyi Bilmek İsterken Kaybolmak |
Sınavlara hazırlık sürecinde bulunan öğrencilerin sık sık tekrarladığı cümleler vardır:
“Her şeyi çalıştım mı?”,
“Hiçbir şeyi unutmamalıyım!”,
“Her olasılığa hazır mıyım?”
Bu, aslında kontrol ihtiyacının bir yansımasıdır. Ama gerçek şu ki, hayat ve sınavlar asla tam anlamıyla kontrol edilemez. İşte bu noktada, kaygı çoğu zaman belirsizliğe tahammül edememekten doğar.
Kontrol İllüzyonu ve Kaygı
Psikolojide “kontrol illüzyonu” kavramı, kişinin her şeyin kendi kontrolünde olduğunu düşünmesi olarak açıklanır. Bu düşüncenin kişide küçük bir belirsizlik karşısında bile yoğun kaygı yaşaması ile sonuç bulur.
Sınav hazırlıklarında bazı öğrenciler, kontrolü tamamen ellerinde tutmaya çalışır: tüm notları tekrar tekrar okur, tüm denemeleri eksiksiz yapmaya çalışır, hatta en küçük olası/doğal bir hatayı dahi kafasında büyütür. Bu çaba, kısa vadede performans artırıcı gibi görünse de zaman geçtikçe zihinsel tükenmişliğe yol açar.
Araştırmalar, yüksek kontrol ihtiyacına sahip öğrencilerin belirsizlikle karşılaştığında daha yüksek düzeyde kaygı yaşadığını ve odaklanma sorunlarıyla........