Devletin Malı Deniz mi? |
Türkçemiz, yüzyılların deneyimini, toplumun yaşam biçimini ve kültürel değerlerini taşıyan zengin bir dil. Atalarımızdan miras kalan atasözleri ve deyimler, kimi zaman yolumuzu aydınlatan birer hayat dersi, kimi zaman da toplumsal davranışlarımızı anlamamızı sağlayan birer ayna.
Ancak bu sözlerin hepsi aynı ahlaki anlayışı yansıtmaz. Bazıları dürüstlüğü, emeği ve dayanışmayı öğütlerken bazıları, farklı bağlamlarda, haksızlığı ve çıkarcılığı sıradanlaştırmak için kullanılabilir.
Örneğin, “Devletin malı deniz, yemeyen domuz” sözü…
Bu sözün ifade ettiği anlayış üzerinde hiç düşündük mü? Devletin malı kimin malıdır? Bir avuç insanın mı, yoksa bu ülkenin vergisini ödeyen, emeğiyle üreten, alın teriyle geçinmeye çalışan milyonların mı?
Elbette devletin malı, milletin ortak varlığıdır. O varlıkta işçinin, çiftçinin, emeklinin, esnafın, memurun; kısacası bu ülkenin bütün vatandaşlarının hakkı vardır. Kamu kaynaklarını kişisel çıkarları için kullanmak, yalnızca ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda toplumun ortak hakkına yönelik bir ihlaldir.
Burada asıl tehlike, haksızlığın yalnızca yapılması değil, zamanla olağan karşılanmasıdır.
Bir de “Bal tutan parmağını yalar” sözümüz var.
İlk bakışta, bir işin içinde bulunan kişinin o işten yarar sağlaması gibi anlaşılabilir. Ancak işin içine kamu görevi, yetki, ihale veya kişisel çıkar girdiğinde durum değişir. Bir insanın sahip olduğu makamı ya da yetkiyi kendi çıkarına kullanması, hangi gerekçeyle mazur görülebilir?
Bir kamu görevlisinin görevi gereği sahip olduğu imkânları kişisel kazanca dönüştürmesiyle, bir insanın emeğinin karşılığını alması aynı şey midir?
Ne var ki kimi zaman bu söz, haksız kazanç elde edenleri eleştirmek yerine onların davranışlarını açıklamak, hatta normal göstermek için kullanılır. Böylece yanlış olan davranışın kendisi değil, o........