Bazı kayıplar yalnızca rakam değildir. Bazı kararlar yalnızca mahkeme dosyalarında kalmaz. Bazı faturalar ise kasadan değil, geleceğin cebinden ödenir.

Bugün konuşulan milyarlarca dolar; aslında çocukların eğitiminden, hastaların ilacından, emeklinin maaşından, üreticinin umudundan ve bu ülkenin yarınlarından eksilen sessiz bir paydır. Çünkü kamu zararı, yalnızca bütçe cetvellerine yazılan soğuk rakamlardan ibaret değildir; aynı zamanda güvenin aşınması, hukukun sorgulanması ve toplum vicdanında açılan görünmez çatlakların adıdır.

Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı üzerinden yıllarca süren anlaşmazlık, uluslararası tahkim sürecinde verilen kararla yeni ve zor bir dönemin kapısını araladı. Kararlar verildi, itiraz yolları işletildi, uluslararası hukuk mekanizmaları devreye girdi. Ancak uluslararası hukuk; hamasi söylemleri değil, yazılı sözleşmeleri, hukuki yükümlülükleri ve somut delilleri esas aldı. Sonunda ortaya çıkan tablo ise, bedeli yalnızca tarafların değil, toplumun tamamının omuzlarında hissedilen ağır bir yük oldu.

Bu kararın siyasi değerlendirmesi farklı olabilir; hukuki yorumları değişebilir. Tarafların kendilerini haklı gördüğü ya da eleştirildiği yönler elbette tartışılacaktır. Kontrolsüz güç, denetimsiz karar ve yeterince öngörülmemiş her adım; ekonomik, diplomatik ve toplumsal bir bedel doğurur. Üstelik hiçbir bedel, milletin hayatına yansımayacak kadar görünmez değildir. Tarih göstermiştir ki en ağır faturalar, kurumsal aklın geri plana itildiği ve öngörünün ihmal edildiği dönemlerde ortaya çıkar.

“Tehlikeyi önceden gören, felaket geldiğinde şaşırmaz.”

Öngörü, geleceği tahmin etmeye çalışmak değildir. Öngörü; henüz görünmeyen riski bugünden fark edebilmek, hukuki metinlerin satır aralarındaki ihtimalleri okuyabilmek ve oluşmamış bir enkazın ilk çatlağını görebilmektir. Devlet yönetimi de tam olarak bunu gerektirir. Çünkü büyük krizler, büyük gürültülerle başlamaz; sessiz ihlallerle, “bir şey olmaz” denilen küçük ihmallerle büyür. Masada önemsiz görülen hukuki ayrıntılar, yıllar sonra milyarlarca dolarlık uluslararası sonuçlara dönüşebilir.

Atalarımız boşuna söylememiştir… “Ak akçe kara gün içindir.” “Bin ölç, bir........

© Sonsöz