İran savaşı insanlık tarihine ne getiriyor? |
Başka bir deyiş ile İran Savaşı tarihçilerin aradığı emperyalist hegemonya krizinde makas değişimi için mihenk noktası olabilir mi?
Çok kolay değil bunu iddia etmek.
Bir kere üzerinden 50 yıl geçmeden bir olay tarihin konusu olmaz denir. Aradan geçen 50 yıl geçmişin kuşbakışı görülmesine izin verir, daha kolay dönüşüm noktalarını kavrayabiliriz.
İkincisi, henüz savaş bitmedi. İran’ın şu anda bir zaferi olarak gözüken ateşkes en küçük vicdani belirti göstermeyen profesyonel katil sürüsü olarak ABD ve İsrail’in tekrar savaşı başlatmak için bir soluk alması için mi verildi, göreceğiz.
Ancak anlık olarak bakıldığında ABD’nin henüz müzakere masası kuruluyken ilan etmeden başlattığı ve suikastlarla ilerleyen savaşta ağır bir hezimete uğradığı ortada. O dehşet vererek ilerleyişi bizlere izlettirilen uçak gemileri kaçacak yer aradı. İran’ı çevreleyen ABD askeri üsleri, radar istasyonları perişan oldu. Görülmez uçaklar görüldü, düşürülemez uçaklar düşürüldü, bombalanamaz İsrail’de birçok stratejik hedef vuruldu. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması dünya ekonomisinde etkileri kolay giderilemeyecek bir zafiyeti tetikledi.
Her şeyden önce İran halkının yurtseverliği bu zaferde büyük bir rol oynadı. Bombalanan kentlerde yüz binlerce kişinin katıldığı mitingler, tehdit altındaki enerji tesislerinin etrafındaki insan zincirleri göz yaşartıcıydı. Ayrıca bu saldırıyı uzun yıllardır bekleyen İran’ın balistik füze teknolojisine yaptığı yatırımın stratejik olarak doğru olduğu anlaşıldı.
Öte yandan Şangay İşbirliği Örgütü üyesi olan İran’a Çin ve Rusya’nın verdiği diplomatik desteğin yanı sıra lojistik ve istihbarat desteğinin de etkisi olduğu anlaşılıyor. Psikolojik harp içinde neyin ne kadar gerçek olduğunu anlamamız zaman alacak belki.
Uluslararası yaptırımlara rağmen İran petrolünün Çin’in paravan şirketler aracılığı ile satın alması mı, savaşta gerekli bazı malzemelerin temini mi, yoksa İran Genel Kurmayı’nın Çin uydu sisteminden gelen enformasyonla beslenmesi mi, bir vadede nelerin yaşandığını daha iyi anlayacağız.
Tarihçiler açısından mihenk taşı zaten başlamış ve........