Hukuku düşünmek |
Bu hafta Küba’dan soL’a bir yazı yolculuğu üzerinden Küba’ya, Küba’da hukuk kültürüne uzanmak istedim. Konuğumuzun adı Yuliesky Amador Echevarria. Yazı, 2023 Şubat ayında Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) girişimiyle başlatılan “Küba Gerçeği” adlı yayında Didem Kul çevirisiyle yayımlandı ve aynı yayındaki diğer yazılar gibi soL’da paylaşıldı. “Küba Gerçeği”nde Küba'da siyaset, ekonomi, yaşam, kültür gibi konularda Kübalı yazarların ürettiği makalelerin çevirileri yayımlanıyor.
Türkiye’de hukuklu hukuksuzluk, yargısızlık, adaletsizlik, keyfilik, eşitsizlik, çürüme, sömürü tartışılırken, “hukuk devleti” ve “hukukun üstünlüğü” sözcükleri -içleri boş olarak- sıklıkla dile getirilirken abluka altındaki Küba, “hukuk kültürüne yatırım yapılan bir yılın bilançosu”nda hukuku nasıl düşünüyor üzerinden Kimi temel vurguları aktarmak istiyorum.
Önce gerçek, sonra gerçeği hukuk üzerinden düşünmek, diğer deyişle gerçeğe hukukla bakmamak hukuka gerçekle bakmak. Konu toplumsal yaşamın düzenlenmesi, hakların tanımlanıp yaşama geçirilmesi, görevlerin ve birlikte yaşamanın gelişmesinin sağlanması olunca hukuka da buradan bakılması kaçınılmaz oluyor.
“Hukuku açıkça ve bağlamından koparmadan açıklamak, yasalarla daha bilinçli bir ilişki kurulmasına katkıda bulunur ve hukuk sisteminin toplumsal yaşamın bir parçası olduğu, yabancı veya erişilemez bir alan olmadığı fikrini pekiştirir” diyor yazar. Hukukun topluma dışardan dayatılan kurum olmadığının bir başka anlatımı.
Hukuk dilinin önemi de vurgulanıyor. Temel ilkelerden olan belirliliğin ve öngörülebilirliğin sağlanmasında dil önemli. Anayasal yargılamada yasa hükümlerini bu ilkeler üzerinden denetlerken hükmün herkes tarafından açık, net ve herkesçe aynı şekilde anlaşılabilirliği üzerinde durulur. Yazar bunu, “teknik titizliği feda etmeden hukuku anlaşılır bir dille anlatma” olarak tanımlayarak “Hukuk dilinin anlaşılabilir olması içeriği zayıflatmaz, aksine toplumsal işlevi açısından daha açık bir hale getirir. Terimleri........