menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Devrimin görünmeyen cephesi: SS Jolly George ve silah yüklemeyi reddeden işçiler

5 0
03.10.2026

1920 baharında Sovyet Rusya ile Polonya arasındaki savaş, Londra limanındaki işçiler için uzak bir haber olmaktan çıktı. İngiliz hükümetinin Polonya’ya vermeyi kabul ettiği savaş malzemelerini gemiye yükleyecek olan onlardı. İhracat izni hükümetten çıkmıştı, ama yükün limandan ayrılması onların çalışmasına bağlıydı. 

10 Mayıs’ta East India Docks’ta SS Jolly George’a yükleme yapan işçiler işi durdurdu. Yük, Sovyet Rusya’ya karşı savaşan Polonya’ya gidecekti. Gemiyi kömürleyen işçiler de kömür vermeyi reddetti. Sevkiyat, daha gemi yola çıkmadan durmuştu. 

Bu kararın gerisinde uzun bir hazırlık vardı. “Hands Off Russia”, yani "Rusya’dan Elinizi Çekin" kampanyası, Sovyet Rusya’ya yönelik müdahaleye karşı işçi çevrelerinde çalışma yürütüyordu. Metal işçisi Harry Pollitt ve Sylvia Pankhurst’ün çevresindeki sosyalistler, Doğu Londra’da bildiriler dağıtıyor, liman kapılarında toplantılar yapıyordu. Silahların nereye gideceği, işçilerin kendi aralarında tartıştığı bir meseleye dönüşüyordu. 

Katherine Connelly’nin Pollitt’in anılarından aktardığına göre Melvina Walker da bu çalışmanın içindeydi. Kadınların oy hakkı mücadelesinden gelen Walker, Poplar’da alışverişe çıkan kadınlarla konuşuyor, onlardan limanda çalışan eşlerini silah sevkiyatları konusunda uyarmalarını istiyordu. Bu anlatı, örgütlenmenin liman kapısıyla sınırlı kalmadığını gösterir. İşçilerin kararlarını etkileyen siyasi tartışma, mahallede ve evde de sürüyordu. 

Aynı aktarıma göre Pollitt, daha önce Polonya’ya gönderilecek mühimmatı yüklemeyi reddettiğinde işten çıkarılmış, diğer işçiler yüklemeyi sürdürmüştü. Jolly George’da ise itiraz ortak bir karara dönüşüyordu. Tek başına karşı çıkmakla birlikte işi durdurabilmek arasındaki fark, bu deneyimde somutlaşıyordu. 

Sendikanın tutumu da belirleyiciydi. İşçilerin başvurduğu liman işçileri sendikası yöneticisi Ernest Bevin, yüklemeyi ve kömür vermeyi reddetmeleri hâlinde arkalarında duracakları güvencesini verdi. İşçiler böylece işverenin karşısına sendika desteğiyle çıkıyordu. Kömür vermeyi reddedenler de geminin başka bir rıhtıma gidip yüklenmesini önlemeyi amaçlıyordu. Eylemin gücü, limandaki farklı işlerin birbirine bağlı olmasından geliyordu. 

Üç gün önce, 7 Mayıs’ta Polonya güçleri, Ukrayna Halk Cumhuriyeti birlikleriyle birlikte Kiev’e girmişti. Kızıl Ordu geri çekilirken Londra’daki işçilerin önündeki yük Polonya’ya gönderilecekti. İşçiler bu sevkiyatı, Sovyet Rusya’ya karşı yürütülen savaşa yardım olarak görüyordu. Devrime yönelik saldırıya kendi bulundukları yerden karşı çıkma imkânları vardı. Bunun........

© sendika.org