İspanya’daki hareketlerin arka planı: Soldaki kopuş dalgası!

11 Kasım Genel Grevi, İspanya’da son 2 yıl içinde yeniden yükselişe geçen sınıf mücadelesinin yeni doruk noktalarından biri oldu. Bu doruk noktası, yalnızca işçi sınıfının geleneksel sendikal yoğunlaşma alanları olan metal-otomotiv, liman, demiryolu, enerji, gıda gibi alanlarda çok yüksek katılım oranları, ülke çapında 4 milyon işçiyi ve emekçiyi bulan katılım, Barcelona’da 400 bin, Madrid’de 200 bin işçinin yürüyüşüyle değil, aynı zamanda Madrid, Barcelona, Katalonya, Bask, Endülüs’te ve Akdeniz’in kıyı illerinde Kiracılar Sendikasının mahalle örgütlenmelerinin, lise üniversite öğrencileri ve öğretmenlerin, sanayi ve lojistik bölgeleri işçilerinin bileşik eylemleri ile imzalandı.

Genel grevin ilk çağrıcısı ve tartışmasız öncüsü Kiracı Sendikaları (ve daha sonra değineceğimiz Sosyalist Hareket/Genç Sosyalistler Koordinasyonu) idi. Kiracı sendikaları, büyük meydan işgalleri ve yürüyüş eylemlerinde geleneksel büyük işçi sendikalarını genel grev ilan etmeye zorluyor ve çağırıyordu. Öyle ki, birçok büyük kiracı yürüyüşünde, en önde büyük sendikalardan genel grev isteminin olduğu pankartlarla yürünmesi alışılageldik bir görüntü haline gelmişti. Genel grev istem ve basıncına ilk olarak daha küçük anarko-sendikalist sendikaların eylem birliği (CGT, CNT ve Solidaridad Obrera, toplam üye sayısı 120 bin civarında) olumlu yanıt verdi.

Reformist, sosyal demokrat, sosyal liberal Sosyalist Parti, Komünist Parti ve Podemos’un (ki azınlık hükümeti koalisyonunu oluşturuyorlar) inisiyatifindeki iki büyük geleneksel sendika ise, ülke çapında büyüyen işçi basıncıyla eninde sonunda almak zorunda kalacakları genel grev kararı konusunda epey nazlandılar. Dünyada ve Türkiye’deki sol basın “İspanya’da 14 yıldır ilk genel grev” klişe ve ezberini tekrar edip duruyor, ama nedense İspanya gibi sınıf çelişkilerinin her daim keskin, sendikaların ve işçi taban inisiyatifinin halen oldukça güçlü olduğu bir ülkede, neden onca sermaye saldırısına karşın 14 yıldır bir genel grev yaşanmadığını kimse merak etmiyor? Yine  toplam 2 milyona yakın üyeye sahip geleneksel işçi sendikaları dururken, 2 yıl önce kurulup 3 ay öncesine kadar toplam üye sayısı 10 bini bile bulmayan Kiracı Sendikalarının nasıl olup da bu genel greve öncülük ettiğini de nedense kimse merak etmiyor? 

İspanya’nın parlamentarist-bürokratik sol partilerin hegemonyasındaki geleneksel büyük işçi sendikaları, genel grevi tam 1 ay öteleyip, sinik bir taktik olarak, erken genel seçime (29 Kasım) olabildiğince yakın bir tarihe kaydırdılar. Geleneksel büyük sendikaların hesabı, erken seçimde parlamentarist sol koalisyonunun geride görünmesine karşılık, genel grevi seçim sandığına ve parlamentarizme tahvil edebilmekti.

Buna karşılık Kiracı Sendikaları Konfederasyonu ve Genç Sosyalistler, en başından itibaren genel grevin seçimlere/parlamentarizme yedeklenmesine karşı güçlü bir mücadele verdiler. Kendi bağımsız genel grev taban komitelerini kurdular. Kiracı Sendikaları, ülke çapında işçi ve yoksul mahallelerinde, 1350 genel grev komitesi örgütlediğini; Genç Sosyalistler ise 100’den fazla gençlik grev komitesi örgütlediğini açıkladı.

İspanya’da genel grev ve sonrasında, geleneksel sol partiler ve sendikalar ile, Sosyalist Hareket ve Kiracılar Sendikası arasındaki kutuplaşma aşılmaktan uzak olsa da, İspanya’da uzunca bir süredir birçok sanayi-lojistik-işyeri havzası ile işçi-yoksul mahalleleri arasındaki mücadele köprüsü yeniden kurulmaya başlandı.

Kiracı Sendikaları Konfederasyonu genel grevin sadece bir başlangıç ​​olduğunu; her mahallede emek meclisleri ve genel kurullar aracılığıyla tabandan gelen ülke çapında bir hareket inşa ederek yalnızca konut krizini kalıcı olarak çözmeyi değil, aynı zamanda birçok şeyi daha değiştirmeyi hedeflediklerini belirtiyor. Kendilerine model olarak, 1919'da Katalonya'da gerçekleşen ve bölgedeki hayatı 44 gün boyunca durduran "La Canadenca" grevini örnek alıyorlar. Bu grev,  8 saatlik iş günü dahil, tüm işçi taleplerinin kabul edilmesini sağlamıştı. Katalonya, böylece 8 saatlik işgünün gerçekleştiği ilk ülkelerden biri olmuştu. Kanada merkezli elektrik şirketinde sendikalaşma gerekçesiyle işçi atılması üzerine başlayan grev, gaz, ulaşım, sanayi ve pek çok sektörden işçilerin katılımıyla 100 bin işçinin bölgesel genel grevine ve silahlı çatışmalara dönüşmüş, ayrıca işçi grevine eşlik eden kiracı greviyle de, işçi-kiracı ve üretim-yaşam alanı birleşik mücadelesinin tarihsel bir sembolüne dönüşmüştü. Madrid Kiracılar Sendikası ise, “bu ülkenin konut sistemini baştan aşağıya dönüştürene; konutların rantçı bir çetenin yatırım ve spekülasyon aracı olmaktan çıkıp emekçilerin yaşamı için kullanılmasını sağlayana kadar durmayacağız” açıklamasını yaptı. 

Fabrikalarda, madenlerde, işyerlerinde, okullarda ve mahallelerde taban örgütlenme ve inisiyatifleri İspanyol işçi sınıfı hareketinde her daim kritik rol oynamış güçlü bir gelenektir. Ancak 2010’lu yılların aşırı sağ-neoliberal hükümetlerin yıkıcı saldırganlığına yeterli direnişi gösteremedikleri gibi ardından gelen zayıf sosyal liberal-demokrat hükümetlerin “sosyal diyalog” politikaları içinde eriyen, parlamentarist kemik yalayıcılara dönüşen geleneksel büyük bürokratik sendikalar, bu taban inisiyatifini önemli ölçüde küllendirmeye çalıştı. Bununla birlikte mahalle komitelerine dayalı kiracı hareketi, Cadiz’de taşeron metal işçilerinin taban meclisleri ve koordinasyonuna dayanan 13 günlük fiili militan kitle grevi (Haziran-Temmuz 2025), liman işçileri ve demiryolu işçilerinin taban komitelerine dayalı grevleri (2026) ve Madrid öğretmenler sendikasının taban meclislerine dayalı süresiz grevi (sürüyor), Kordoba’da 47 Toledo’da 69 kişinin katledildiği hızlı tren katliamlarına dönük büyük eylemler (2026 Ocak ve Ekim) genel grevi hazırladı. İspanyol işçi sınıfının geleneksel sendikalarda örgütlü olan kesimlerinin taban komite ve meclisleri, blokaj, barikat gibi mücadele belleklerini de yeniden canlandırmaya başladı.

Diğer taraftan Cadiz taşeron metal işçileri, Amazon ve diğer market depoları, liman demiryolu ve turizm ve ticaret sektöründe taşeron işçiler, moto-kuryeler gibi pek........

© sendika.org