Samsun'un Atakum ilçesindeki YURTKUR binaları ticaret-turizm-konut alanı olarak satışa çıkartılıyor! Yapılan plan değişikliği ne getirir, ne götürür? Samsun Kent Haber köşe yazarı Mimar İshak Memişoğlu yazdı! Atakum'un geleceği parsel parsel tüketiliyor

Atakum’da Bir Kamu Alanı Daha mı Özelleştiriliyor?

Kamu hizmet alanından ticaret-turizm-konut alanına geçişin planlama, kamu yararı ve kent hakkı açısından değerlendirilmesi

Atakum’da son yıllarda yaşanan plan değişikliklerine bir yenisi daha ekleniyor.Ağustos 2026 Büyükşehir Meclisinde gündeme alınan plan değişikliği ile bu kez tartışmanın merkezinde, Atakum Mahallesi’nde öğrenci yurtlarının bulunduğu alan ile çevresindeki kamu mülkiyetindeki taşınmazları kapsayan yaklaşık 11,4 hektarlık alanda 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği bulunuyor.

Plan değişikliğiyle mevcut planda büyük ölçüde Kamu Hizmet Alanı niteliğinde bulunan alanın önemli bir bölümü Ticaret-Turizm-Konut Alanı kullanımına dönüştürülüyor.

Plan açıklama raporundaki verilere göre kamu hizmet alanı yaklaşık 95.179 m²’den 27.824 metrekareye düşürülüyor. Buna karşılık yaklaşık 60.551 m² büyüklüğünde Ticaret-Turizm-Konut Alanı oluşturuluyor.

Yani yaklaşık 67.355 metrekare kamu hizmet alanı kamu hizmet fonksiyonundan çıkarılıyor. Bu alanın yaklaşık yüzde 70,8'i kamu hizmet fonksiyonundan uzaklaştırılmış oluyor.

Üstelik yeni Ticaret-Turizm-Konut Alanı için E:1.30 ve Yençok:8 kat yapılaşma koşulları getiriliyor. Böylece yaklaşık, 60.551 x 1.30 = 78.716 metrekare emsale esas inşaat alanı ortaya çıkıyor.

Dolayısıyla burada sıradan bir fonksiyon değişikliğinden söz etmiyoruz. Yaklaşık 60 bin metrekarelik kamu hizmet alanında, yaklaşık 78.716 metrekarelik yeni yapılaşma hakkı üreten kapsamlı bir planlama kararı söz konusu.

Asıl soru da tam burada başlıyor:Bir kamu hizmet alanını ticaret, turizm ve konut kullanımına açmak gerçekten kamu yararı mıdır? Bugün hukuken “özelleştirme gerçekleşmiştir” demek doğru olmaz. Çünkü ortada henüz bir mülkiyet devri veya satış bulunmamaktadır.Fakat kamusal alanın satışa hazırlandığı yapılan plan düzenlemesiyle ortadadır. Plan değişikliğinin gerekçesi; Atakum’un gelişen bir kent merkezi olması, kıyıya yakınlık, Atatürk Bulvarı, hafif raylı sistem, toplu taşıma ve yaya erişilebilirliği, turizm potansiyeli ve konut ihtiyacı üzerinden açıklanıyor. Ancak burada ciddi bir planlama çelişkisi ortaya çıkıyor.

Çünkü planlama alanının stratejik konumu, yalnızca ticaret ve konut geliştirmek için değil, kamu hizmet alanını korumak için de güçlü bir gerekçe olabilir.Alan;Kıyıya yaklaşık 200 metre mesafede,Atatürk Bulvarı'na yakın,Hafif raylı sisteme erişilebilir,

Atakum Belediyesi, Atakum Kaymakamlığı, İller Bankası, Devlet Su işleri gibi kamu kurumlarına komşu,

Yaya ve toplu taşıma açısından yüksek erişilebilirliğe sahip. Peki bu özellikler neden kamu hizmet alanının kaldırılması için gerekçe oluşturuyor?

Tam tersine, yüksek erişilebilirliğe sahip merkezi bir alanda, kamu kurumlarının gelecekteki hizmet ihtiyaçları için rezerv alan bırakılması gerektiği de ileri sürülemez mi?

Bu nedenle Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin cevaplaması gereken ilk soru şudur:Atakum'un bugün ve gelecekte hangi kamu hizmet alanlarına ihtiyaç duyacağı konusunda nüfus, kurum kapasitesi, hizmet alanı, kamu yatırımı ve mekânsal ihtiyaç analizi yapılmış mıdır?

Eğer yapılmışsa sonuçları kamuoyuna açıklanmalıdır. Yapılmamışsa “Atakum'un gelişen ihtiyaçları” ifadesi, yaklaşık 67 bin metrekarelik kamu hizmet alanının kamu kullanımından çıkarılması için tek başına yeterli teknik gerekçe oluşturamaz.

Planlama hukukunun en önemli konularından biri sosyal ve teknik altyapı dengesidir.Burada kamu hizmet alanı:

95.179 metrekare 27.824 metrekare olarak düşürülmektedir.

Yaklaşık 67.355 metrekare kamu hizmet alanı kaybı söz konusudur.Plan değişikliğinin en dikkat çekici yönlerinden biri, yeni kullanım kararının olağanüstü geniş kapsamıdır.

Plan notları;Ofis, Banka, Lokanta, Kafe, Mağaza, Market, Alışveriş merkezi, Eczane, Spor, Sağlık, Hastane, Otel, Yurt, Eğitim, Basın-yayın, Sinema, Tiyatro, Gösteri ve sanat tesisleri, Sosyal ve kültürel tesisler, Ticari otopark, Oto teşhir, Bakım ve onarım servisleri, Rezidans, Kısmen veya tamamen konut gibi çok geniş bir kullanım yelpazesine izin veriyor.

Dolayısıyla “Ticaret-Turizm-Konut Alanı” ifadesi, gerçekte çok farklı ulaşım, altyapı ve nüfus etkileri yaratabilecek çok sayıda özel kullanımın önünü açıyor. Hastane ile konutun, otel ile AVM'nin, eğitim tesisi ile ticaret alanının ulaşım ve altyapı ihtiyacı aynı değildir.

Bu kadar farklı fonksiyonun aynı plan kararında mümkün hale........

© Samsun Kent Haber