We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

2018'de biz konuşurken bilim nereye koşuyordu?

5 0 0
12.12.2018

2018’i geride bırakırken ay ay Türkiye gündemine oturan, sosyal medyada herkesin mutlaka söyleyeceği bir sözü olduğu konuları ve buna paralel olarak o esnada bilimde neler başarıldığını masaya yatırıyoruz. Güleriz ağlanacak halimize... Memleketimde malzeme bol, mizah tavan ama insan takılıp kaldığımız konulara üzülmeden edemiyor. 2019 boş gündemlerle uğraşmadığımız, çok daha hoşgörülü olduğumuz, bilimin hak ettiği ilgiyi gördüğü bir yıl olsun, 2018’i aratmasın.

Ocak

Canan Karatay’ın doğru beslenme ile ilgili bir açıklama yapıp bunun gündeme oturmadığı görülmemiştir. Kendisi cesur bir profesördür ve dediklerinin hemen hepsi doğrudur...Fakat rating uğruna mı bilinmez öyle uç söylemlerde bulunur ki tartışmaların odağı haline gelir. Ocak ayında gündemi meşgul eden söylemini hatırlayın: “Kelle paça yeyin,botoks yaptırmanıza gerek kalmaz!” Gençleşmek isteyen fakat bir yandan yediğine içtiğine dikkat eden kadınlar ne yapsındı? Nasıl bir ikilemdi bu?

O esnada bilimde hayat boyu gençliğin hatta ölümsüzlüğün sırrına bir adım daha yaklaşılıyordu. Stowers Enstitüsünde araştırmacılar yassı solucanlar üzerinde yaptıkları çalışmada,ne kadar zarar görmüş olursa olsun, tüm organizmayı bütünüyle yeniden oluşturabilen tek bir hücreyi izole edip mekanizmasının sırrını keşfetmeyi başarmıştı. Böylece rejeneratif ilaçların geliştirilmesi yolunda büyük bir adım atıldı. Az kelle paça ile idare edin yakında belki yaşlanma belirtilerinin hepsinden bir kerede kurtulabiliriz.

https://www.sciencedaily.com/releases/2018/06/180614213802.html

Şubat

Din otoritelerince dile getirilen, “Sol elle yemek yenilmemeli, sol elle şeytanlar yemek yer” tarzı söylemlere karşılık, kimimiz ünlü solakları -TC’nin son başbakanı Binali Yıldırım dahil- sayarak, kimimiz de solaklığın beyin loblarının çalışma prensibine dayandığını söyleyerek mücadele ediyorduk. Biraz ileri gitmiş olmalıydık nitekim Türkiye’nin lob konusuyla imtihanı nisan ayında gözler önüne serilecekti. “… Siz benim beynimdeki lobları nereden biliyorsunuz, ben beynimde lob olduğunu bilmiyorum” diyen ‘Yemekteyiz’ yarışmacısı, “Zeki insanlarda iki lob vardır derler' sözüne koca sırıtmasıyla 'O zaman bende beş lob vaaar” diyerek yanıt veriyor, beş duyumuzu birden isyan ettiriyordu.

O esnada bilimde canlı yaşamın yapı taşı olan amino asitlerin dizilimlerinde solaklığı tercih ettiği biliniyordu. Koskoca hayat solaktı. Amino asit molekülleri tıpkı ellerimiz gibi birbirinin aynadaki ikizi olan iki şekilde oluşuyor. Teorik olarak sağ elli amino asit ile sol elli amino asidi oluşturmak eşit derecede kolay ancak canlılığa baktığımızda, tamamen sol elli amino asitler üzerine kurulu olduğu görülüyor. Solak amino asitlerin dünyamıza düşen meteorlarla geldiği düşünülüyor Şubat ayında meteorların, güçlü manyetik alanlar ve elektron antinötrino kaynağına maruz kaldığında amino asitlerin diziliminin solak olduğu bulundu.

Unutmadan şubatın 6’sında Elon Musk, Tesla aracını Mars’ın yörüngesine yolladı. Neden mi? Çünkü kendi roket şirketi olan aşırı zengin bir bilim sever ve eğlence anlayışı müthiş.

https://astrobites.org/raise-your-left-hand/

Mart

Hülya Avşar’ın “Ben erkek çalışsın, kadın evde çocuklarını büyütsüncüyüm” sözleri karşısında program konuğu Mehmet Aslantuğ’un nasıl saçını başını yolmayıp beyefendi duruşunu koruyabildiğini konuştuk. Aslantuğ’un “Kadın üretimde olsun ama, öyle değil mi Hülya? Muasır medeniyet seviyesi başka türlü olmuyor var ya Ata'nın işaret ettiği” tepkisine “Kadın özgür olmasın demiyorum, erkek egemen olsun” diye yanıt verdi Hülya Avşar.

O esnada bilimde 14 Mart’ta kaybettiğimiz dahi bilim insanı Stephen Hawking’in ölümünden hemen önce kaleme aldığı yayınları konuşuluyordu. Birinde Hawking, insanlığa mümkün olmadığını düşündüğümüz bir şey vadediyordu. Paralel evrenlerin varlığını uzayın derinliklerine yollayacağımız ölçüm aletleriyle test edebileceğimiz sonucuna bağlanan ve güçlü matematik teknikleri içeren makalede evrenimize benzeyen sonsuz sayıda başka evren olduğu teorisinin aksine daha az sayıda evrenlerin olduğu ve sandığımızdan çok daha birbirine benzediği söyleniyordu. Diğer makalesinde ise 40 yıllık tutkusu olduğu kara deliklerle ilgili bilgini kaybolması paradoksuna çözüm sunuyordu. Bilgi kara deliğin etrafındaki olay ufkundaki son ışık tarafından kopyalanıyordu. Bu konuda daha alınacak çok yol olmasına karşın, Hawking çok önemli bir buluşa önayak olmuş oluyordu. Kadın üretimde olsun mu olmasın mı? Hawking son anına kadar üretiyordu.

https://www.independent.co.uk/news/science/stephen-hawking-death-final-paper-universe-multiverse-black-hole-study-a8332936.html

Nisan

Uber 60’tan fazla ülkede faaliyet gösteren ABD merkezli bir ulaşım ağı. Nisan ayı itibariyle bu ağı kullanan biri olarak vatan haini oluyordum. İstanbul Taksiciler Birliği Başkanı İrfan Öztürk “Uber’e binen de kullanan da vatan hainidir” dediği için tabi.

O esnada bilimde ise üç kişinin beyni birbirine bağlanmış,........

© Şalom