İmam Gazzali ve hakikat arayışı |
El-Munkiz Mine'd Dalal kitabında hakikat arayışını anlatıyor İmam Gazali. Kelam, felsefe, fıkıh ve tasavvuf duraklarında epey kalıyor. Beyin sancıları yaşıyor. Ve en nihayet Allah'ın inayetiyle araf ve arayış hali bitiyor, hakikati buluyor. Kendine göre bu dört durak içinde en sahih, en doğru, en tatmin edici durak tasavvuf. Huzura eriyor ve huzuru buluyor tasavvufla. En tehlikeli, en İslam dışı durak ise felsefe. İslam tarihindeki kişisel hakikat yolculuğunu anlatması bakımından kıymetli bir eser. Ama günümüzden bakınca çok basit ve yavan duruyor biraz. Modern varoluşsal sorunlara hazretin verebileceği bir cevap yok. Bugünün hakikat arayışı içindeki insanın kafasına takılan onlarca soru nedense Gazali'nin aklına takılmamış.
Demek insan düşüncesi tekamül halinde. İnsan ne kadar büyük olursa olsun kendi devrinin çocuğu. Ayrıca tasavvufun İmam Gazali gibi bir dehayı tatmin edişine hayret ediyor insan. Belki hal olarak tatmin ediyor ama ilmî ve fikri olarak tatmin edebilmesi gerçekten çok calib-i dikkattir. Belki de o dönem tasavvufu günümüzden çok farklıydı. Düşünsenize, bazılarına göre sahabeden sonra İslam dünyasının en büyük müslümanı ve âlimi olan Gazali tasavvuf ile doyuma eriyor. Yine calib-i dikkattir, o dönemde çok büyük kimi başka alimler tasavvufu şirk yuvası olarak görüyor. Kitapta insan yok, insanın........