Sebep Olan Yapmış Gibidir

İnsan, başkalarına etki edebilen ve başkalarından da etkilenebilen bir tabiata sahiptir. Bediüzzaman bunu اَلسَّبَبُ كَالْفَاعِلِ “Sebep olan yapmış gibidir” düsturu şeklinde eserlerinde zaman zaman nazara verir.[1] Bu düsturun arka planı şu hadis olabilir kanaatindeyiz:

"Hayra vesile olan, onu yapan gibidir."[2]

Hz. Peygamber (asm) bunu şöyle açıklar:

“Kim bir kimseyi hidayete çağırırsa, kendisine uyanların sevaplarının bir misli ona verilir. Bu, diğerlerinin sevaplarından bir şey eksiltmez. Kim de dalalete çağırırsa kendisine uyanların günahlarının bir misli ona verilir. Bu, diğerlerinin günahlarından bir şey eksiltmez.”[3]

Bu hadislerin de arka planında şu âyet ve emsali bulunmaktadır:

“Kim güzel bir şefaatte bulunursa (iyi bir işe aracı olursa), ona o işin sevabından bir nasip vardır. Kim de kötü bir şefaatte bulunursa (kötü bir işe aracı olursa), ona da o kötülükten bir pay vardır.”[4]

Kişi, bir Müslüman kardeşinin hakkını gözetmek veya ondan bir zararı defetmek veya ona bir menfaati celbetmek için aracı ve referans olabilir. Müslüman kardeşine dua etmek de buna dâhildir.

Âyette nazara verilen kötü şefaat, haram kılınan şeylere aracı olmaktır. Bunu yapan kimse, vesile olduğu şeyi kendi yapmış gibi vebal altında kalır.

Bediüzzaman, “Sebep........

© Risale Haber